ΗΜΕΡΑ 23:
Η ΗΡΩΙΚΗ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ– ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ, ΜΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ
Αποχαιρετώντας τη γραφική Χαλκιδική, ύστερα από αρκετά βράδια γεμάτα παραστάσεις και γλέντι, αλλά και ημέρες αφιερωμένες στην ξεκούραση, τη χαλάρωση, τα ψώνια και αμέτρητες ώρες δίπλα στο Αιγαίο, ξεκινήσαμε το ταξίδι μας προς τη Δυτική Μακεδονία.
Οι νύχτες ήταν μεγάλες, οι εορτασμοί έμοιαζαν ατελείωτοι και κάθε ευκαιρία για μετακίνηση με το λεωφορείο ανάμεσα στους προορισμούς μας αποτελούσε αναμφίβολα μια ευπρόσδεκτη ευκαιρία για λίγη πολύτιμη ξεκούραση.
Ο επόμενος προορισμός μας, ωστόσο, ήταν ένας τόπος που άξιζε την αμέριστη προσοχή μας. Είχαμε αφιερώσει ολόκληρη την ημέρα για να εξερευνήσουμε την υπέροχη και ιστορικά τόσο σημαντική Ηρωική Πόλη της Νάουσα.
Για τη σχολή μας, η Νάουσα δεν αποτελούσε απλώς έναν ακόμη τουριστικό προορισμό. Κατέχει μια ιδιαίτερα ξεχωριστή θέση στην ιστορία, το ρεπερτόριο και την πολιτιστική ταυτότητα της σχολής μας.
Σε ολόκληρη την Αυστραλία, ο ΜΑΝΑΣΗΣ υπήρξε η πρώτη σχολή ελληνικών παραδοσιακών χορών που ανέπτυξε και παρουσίασε τις χαρακτηριστικές παραδοσιακές φορεσιές της Νάουσας, ενώ συγκαταλέγεται και στους πρωτοπόρους στην παρουσίαση των χορών, των εθίμων και των τελετουργικών παραδόσεων του Ναουσαίικου Καρναβαλιού.
Μέχρι και σήμερα, οι παραδόσεις αυτές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι των ετήσιων αποκριάτικων εκδηλώσεών μας, όπου αναβιώνουμε τα έθιμα μέσα από τις παραστάσεις, τις παρελάσεις και τις παρουσιάσεις μας, φορώντας τις φορεσιές που έχουν πλέον καθιερωθεί ως ένα αναγνωρίσιμο σήμα κατατεθέν της σχολής μας.
Οι Γενίτσαροι και οι Μπούλες της Νάουσας κατέχουν ιδιαίτερη θέση στο χορευτικό μας ρεπερτόριο. Η χαρακτηριστική ενδυμασία τους, ο τελετουργικός χαρακτήρας, η μουσική, οι κινήσεις και τα συναφή έθιμα συνθέτουν μια πολιτιστική παράδοση άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορική ταυτότητα της πόλης.
Για τον λόγο αυτό, μια επίσκεψη στη Νάουσα- στην ίδια την πηγή και κοιτίδα αυτών των παραδόσεων, ήταν απολύτως απαραίτητη.
Η έρευνα και η εξέλιξή μας δεν σταματούν ποτέ. Όσα χρόνια κι αν έχουμε αφιερώσει στη μελέτη, τη διδασκαλία και την παρουσίαση μιας συγκεκριμένης τοπικής παράδοσης, πάντα υπάρχουν περισσότερα να ανακαλύψουμε. Η επιστροφή στους τόπους όπου γεννήθηκαν αυτά τα έθιμα, η γνωριμία με τους ανθρώπους που εξακολουθούν να τα διατηρούν ζωντανά και η πρόσβαση σε αυθεντικές ιστορικές και πολιτιστικές πηγές αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις, ώστε οι παρουσιάσεις μας να παραμένουν τεκμηριωμένες, αξιόπιστες και με σεβασμό στις ρίζες τους.
Το πρώτο μας προγραμματισμένο ραντεβού ήταν στο Δημοτικό Συμβούλιο. Το Δημαρχείο, που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το περίφημο ρολόι της πόλης, κατέχει μια ιδιαίτερα εξέχουσα θέση στον διοικητικό και πολιτιστικό ιστό της Νάουσας.
Το ρολόι και το γραφείο του Δημάρχου συνδέονται στενά με το Ναουσαίικο Καρναβάλι, κατά τη διάρκεια του οποίου ένας Γενίτσαρος εμφανίζεται παραδοσιακά για να σηματοδοτήσει ότι έχει δοθεί η άδεια για την έναρξη των εορταστικών εκδηλώσεων. Πρόκειται για μια συμβολική στιγμή που σηματοδοτεί την έναρξη μιας από τις πιο ξεχωριστές ετήσιες πολιτιστικές γιορτές της πόλης.
Μας υποδέχθηκε θερμά η Αντιδήμαρχος κα Ταμάρα Λογγινίδου, η οποία είναι επίσης υπεύθυνη για τον τομέα του πολιτισμού στον Δήμο.
Με την είσοδό μας στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, οδηγηθήκαμε στο γραφείο του Δημάρχου, όπου είχαμε την τιμή να συναντήσουμε τον Δήμαρχο της Νάουσας, κ. Νίκο Κουτσογιάννη.
Ακολούθησε μια υπέροχη και πραγματικά ουσιαστική συζήτηση σχετικά με τον ΜΑΝΑΣΗ, την ιστορία μας στην Αυστραλία, το έργο που έχουμε επιτελέσει εδώ και σχεδόν μισό αιώνα και, ιδιαίτερα, τις συνεχείς προσπάθειές μας για τη διατήρηση και την προβολή των πολιτιστικών παραδόσεων της Νάουσας, τόσο μακριά από τον τόπο καταγωγής τους.
Μιλήσαμε για τη σημασία των ετήσιων αποκριάτικων εκδηλώσεών μας, την εξέλιξη των παραδοσιακών φορεσιών μας, την έρευνα που έχει πραγματοποιήσει η σχολή μας, καθώς και για τις εκατοντάδες μαθητών που έχουν γνωρίσει τα έθιμα της Νάουσας μέσα από τα προγράμματά μας όλα αυτά τα χρόνια.
Ήταν μια ευκαιρία να εξηγήσουμε ότι η σχέση μας με αυτές τις παραδόσεις ξεπερνά κατά πολύ την απλή εκμάθηση και παρουσίαση χορών. Έχουμε αναλάβει μια μακροχρόνια δέσμευση για τη μελέτη, την αναβίωση και την παρουσίαση των σχετικών εθίμων, των ενδυμασιών, της μουσικής και των τελετουργικών πρακτικών, διασφαλίζοντας ότι θα παραμείνουν ζωντανά, επίκαιρα και προσβάσιμα στις επόμενες γενιές Ελληνοαυστραλών.
Στο γραφείο του Δημάρχου είχαμε επίσης την ευκαιρία να δούμε μια μόνιμη έκθεση με δύο αυθεντικές παραδοσιακές φορεσιές, χαρακτηριστικές της περήφανης πολιτιστικής κληρονομιάς της Νάουσας. Η παρουσία τους στον επίσημο χώρο του Δημαρχείου αποτέλεσε μια υπέροχη υπενθύμιση της σημασίας που αποδίδει η πόλη στις παραδόσεις της, αλλά και της διαχρονικής θέσης που κατέχουν αυτά τα έθιμα στη σύγχρονη Νάουσα.
Και τότε ήρθε μια πρόσκληση που θα άφηνε ανεξίτηλο αποτύπωμα σε ολόκληρη την αποστολή μας.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησής μας, ο Δήμαρχος κ. Κουτσογιάννης απηύθυνε επίσημη πρόσκληση στη σχολή μας, να επιστρέψει στη Νάουσα τον Φεβρουάριο, κατά τη διάρκεια των ετήσιων αποκριάτικων εκδηλώσεων και του Καρναβαλιού, με την ευκαιρία να βιώσουμε από κοντά και να συμμετάσχουμε στις εορταστικές εκδηλώσεις και στις παραδοσιακές πομπές.
Για όσους δεν γνωρίζουν τη σημασία μιας τέτοιας πρόσκλησης, είναι δύσκολο να περιγράψουμε επαρκώς τι σήμαινε για εμάς.
Εδώ και πολλά χρόνια, έχουμε αφιερώσει σημαντικό χρόνο, έρευνα και πόρους στην παρουσίαση των παραδόσεων της Νάουσας στην Αυστραλία. Μελετήσαμε τις φορεσιές, ερευνήσαμε τα έθιμα, αναζητήσαμε αυθεντικά υλικά, δημιουργήσαμε τη δική μας συλλογή και φέραμε γενιές μαθητών σε επαφή με την πολιτιστική σημασία των Γενίτσαρων και των Μπουλών.
Όλα αυτά τα έχουμε πραγματοποιήσει περίπου 15.000 χιλιόμετρα μακριά από την πόλη όπου γεννήθηκαν αυτές οι παραδόσεις, βασιζόμενοι συχνά σε ιστορικές πηγές, φωτογραφίες, εκδόσεις και στη γνώση που μοιράστηκαν μαζί μας άνθρωποι με δεσμούς με την περιοχή.
Και το να βρισκόμαστε πλέον στο επίσημο γραφείο του Δημάρχου της Νάουσας, συζητώντας ακριβώς αυτές τις προσπάθειες και λαμβάνοντας επίσημη πρόσκληση να επιστρέψουμε και να συμμετάσχουμε στις ίδιες τις ετήσιες εκδηλώσεις της πόλης, αποτέλεσε μια εμπειρία εξαιρετικά συγκινητική.
Ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μια πρόσκληση να επισκεφθούμε έναν προορισμό κατά την πιο έντονη πολιτιστικά περίοδό του. Ήταν μια αναγνώριση του έργου που έχει επιτελέσει η σχολή μας, μια εκτίμηση του ρόλου που έχουμε διαδραματίσει στη διατήρηση αυτών των εθίμων ζωντανών στην ομογένεια και μια ευκαιρία να ξανασυνδεθούμε με τις παραδόσεις μέσα στο ίδιο το περιβάλλον όπου εξακολουθούν να βιώνονται ως ζωντανές πολιτιστικές εμπειρίες.
Το γεγονός ότι μας καλωσόρισε ο Δήμος, όχι απλώς ως τουρίστες ή φιλοξενούμενους χορευτές, αλλά ως εκπροσώπους μιας κοινότητας που έχει συμβάλει ενεργά στη διατήρηση και την προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της Νάουσας στο εξωτερικό, ήταν κάτι που μας γέμισε βαθιά συγκίνηση και ταπεινότητα.
Υπάρχουν ορισμένες προσκλήσεις που έχουν σημασία πολύ μεγαλύτερη από τις λέξεις με τις οποίες εκφράζονται. Αυτή ήταν αναμφίβολα μία από αυτές.
Η επιστροφή στη Νάουσα κατά την περίοδο της Αποκριάς, η παρακολούθηση του Καρναβαλιού στο σύνολό του και η συμμετοχή στις πομπές δίπλα στην τοπική κοινωνία αποτελούσαν εδώ και χρόνια μια μεγάλη επιθυμία μας. Το γεγονός ότι αυτή η δυνατότητα μάς προσφέρθηκε επίσημα από τον ίδιο τον Δήμαρχο έκανε αυτή την προοπτική ακόμη πιο ξεχωριστή.
Ελπίζουμε ειλικρινά ότι θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε σε αυτή την πρόσκληση και να φέρουμε μια νέα αποστολή του ΜΑΝΑΣΗ πίσω στη Νάουσα, αυτή τη φορά κατά την ίδια την περίοδο της οποίας τις παραδόσεις έχουμε εργαστεί τόσο σκληρά για να διατηρήσουμε στην Αυστραλία.
Μετά τη συζήτησή μας, ο Δήμος μάς προσέφερε μια υπέροχη συλλογή από εκπαιδευτικό υλικό και εκδόσεις. Ανάμεσά τους υπήρχαν έντυπα που καταγράφουν την αυθεντική παραδοσιακή ενδυμασία της Νάουσας, ιστορική βιβλιογραφία και εκδόσεις που παρουσιάζουν την πολιτιστική κληρονομιά και τη σημασία της πόλης.
Κάθε μαθητής μας έλαβε επίσης ένα αντίτυπο της κορυφαίας τουριστικής έκδοσης του Δήμου με τον τίτλο «Sorry No Beaches» («Συγγνώμη, δεν έχουμε παραλίες»), έναν ιδιαίτερα αξιομνημόνευτο τίτλο για μια πόλη της οποίας η ταυτότητα καθορίζεται από την ιστορία, τον πολιτισμό και το ορεινό μακεδονικό τοπίο της, και όχι από κάποια ακτογραμμή.
Σε ανταπόδοση, προσφέραμε στον Δήμαρχο κ. Κουτσογιάννη το επίσημο πακέτο δώρων του προγράμματός μας DESTINATION PATRIDA.
Η συλλογή αυτή δημιουργήθηκε με ιδιαίτερη φροντίδα, ώστε να παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη εικόνα του ΜΑΝΑΣΗ και του διεθνούς μας εγχειρήματος, καταγράφοντας την ιστορία, τα επιτεύγματα, τη φιλοσοφία και τη συμβολή της σχολής μας στη διατήρηση και την προβολή του Ελληνισμού στην Αυστραλία.
Περιλάμβανε το επίσημο βιογραφικό της σχολής μας, ιστορικό και προωθητικό υλικό, πληροφορίες για τα πολιτιστικά μας προγράμματα και, φυσικά, το επίσημο πρόγραμμα 56 σελίδων που καταγράφει το DESTINATION PATRIDA, 2026.
Το έντυπο αυτό αποτελεί μια ολοκληρωμένη καταγραφή του ταξιδιού μας στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των προορισμών μας, των πολιτιστικών μας συναντήσεων, των παραστάσεων, των οργανισμών που συμμετείχαν, των υποστηρικτών και των επίσημων προσκλήσεων που λάβαμε.
Αποτελεί ένα μόνιμο αρχείο των ανθρώπων και των κοινοτήτων που συνέβαλαν στο εγχείρημα, αλλά και μια χειροπιαστή υπενθύμιση των πολιτιστικών σχέσεων που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιοδείας μας.
Ωστόσο, μέσα στο πακέτο δώρων υπήρχε και κάτι ακόμη, που έκανε τη συγκεκριμένη παρουσίαση ιδιαίτερα σημαντική.
Ένα πολύ ξεχωριστό κομμάτι της ίδιας της Νάουσας– το πρώτο από τα τέσσερα γνωστά τρισδιάστατα (3D) εκτυπωμένα αντίγραφα ενός αυθεντικού ναουσαίικου «Πρόσωπου».
Και αυτό δεν ήταν απλώς ένα ακόμη αναμνηστικό δώρο.
Ο πρόσωπος, δηλαδή η μάσκα, είναι ίσως το πιο άμεσα αναγνωρίσιμο και χαρακτηριστικό στοιχείο της παραδοσιακής ανδρικής φορεσιάς των Γενίτσαρων. Κατασκευάζεται από καθαρό κερί μέλισσας, διαμορφώνεται και ζωγραφίζεται προσεκτικά και στη συνέχεια συμπληρώνεται με το χαρακτηριστικό ταραμπούλο, το υφασμάτινο κάλυμμα της κεφαλής που ολοκληρώνει την παραδοσιακή εμφάνιση.
Η κατασκευή του αποτελεί μια εξειδικευμένη διαδικασία που απαιτεί σημαντική δεξιοτεχνία, γνώση και ιδιαίτερη προσοχή στη λεπτομέρεια. Δεν είναι απλώς ένα αξεσουάρ ή ένα διακοσμητικό στοιχείο. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, του συμβολισμού και της χαρακτηριστικής εμφάνισης του εθίμου των Γενίτσαρων και των Μπουλών. Για τη Νάουσα, αποτελεί επίσης ένα διαχρονικό σύμβολο της πολιτιστικής της κληρονομιάς.
Ωστόσο, όπως συμβαίνει με πολλά παραδοσιακά έθιμα, η διατήρηση της αυθεντικής μορφής ενός αντικειμένου δεν σημαίνει πάντοτε ότι τα ίδια υλικά και οι ίδιες μέθοδοι μπορούν να μεταφερθούν αναλλοίωτα σε ένα διαφορετικό περιβάλλον.
Στην Ελλάδα, η περίοδος της Αποκριάς πραγματοποιείται κατά τους μήνες Φεβρουάριο και Μάρτιο, όταν οι χειμερινές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των βροχοπτώσεων και περιστασιακά των χιονοπτώσεων, αποτελούν μέρος της εποχικής πραγματικότητας. Οι μάσκες από κερί μέλισσας κατασκευάζονται και φοριούνται μέσα σε αυτές τις κλιματολογικές συνθήκες.
Στην Αυστραλία, όμως, οι ετήσιες αποκριάτικες εκδηλώσεις μας πραγματοποιούνται στην καρδιά του καλοκαιριού. Οι αισθητά υψηλότερες θερμοκρασίες της Μελβούρνης δημιουργούν εντελώς διαφορετικές προκλήσεις, ιδιαίτερα για ένα αντικείμενο κατασκευασμένο από κερί μέλισσας. Η ζέστη μπορεί να μαλακώσει, να παραμορφώσει ή ακόμη και να λιώσει τις μάσκες, αλλοιώνοντας το σχήμα, το φινίρισμα και τη συνολική τους ακεραιότητα.
Για χρόνια αναζητούσαμε εναλλακτικές λύσεις.
Η σχολή μας πειραματίστηκε με διάφορα υλικά και τεχνικές κατασκευής, όπως χαρτοπολτό, χαρτόνι και άλλα υποκατάστατα υλικά, προσπαθώντας να αναπαράγει την εμφάνιση του παραδοσιακού πρόσωπου, καθιστώντας τον παράλληλα πιο κατάλληλο για τις κλιματολογικές συνθήκες της Αυστραλίας.
Κάθε προσέγγιση είχε τους δικούς της περιορισμούς, ιδιαίτερα στην προσπάθεια να διατηρηθούν το χαρακτηριστικό σχήμα, οι λεπτομέρειες της επιφάνειας και η αυθεντική εμφάνιση του πρωτότυπου.
Όμως, καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, εξελίσσονται παράλληλα και οι δυνατότητες που προσφέρονται σε πολιτιστικούς οργανισμούς όπως ο δικός μας.
Η φιλοσοφία μας ήταν πάντοτε η «Διατήρηση μέσω της Εξέλιξης» (Preservation through Evolution).
Αναγνωρίζουμε ότι οι κοινότητες της διασποράς χρειάζεται μερικές φορές να προσαρμόζουν τον τρόπο με τον οποίο αναδημιουργούν και παρουσιάζουν τις παραδόσεις, προκειμένου να διασφαλίσουν τη συνέχισή τους σε περιβάλλοντα που διαφέρουν σημαντικά από τον τόπο καταγωγής τους.
Η πρόκληση είναι να αγκαλιάζουμε την καινοτομία χωρίς να διακυβεύουμε την αυθεντικότητα.
Με τη βοήθεια του Κώστα Πινήρου από την Joe Sparrow Media, αναλάβαμε μια πρωτοβουλία ψηφιακής αναπαραγωγής ενός αυθεντικού ναουσαίικου πρόσωπου.
Χρησιμοποιώντας μια αυθεντική μάσκα που προμηθευτήκαμε από τον Αλέξη Καρύδα και το γνωστό εργαστήριο «Κονάκι», οργανώσαμε την ακριβή τρισδιάστατη ψηφιακή σάρωσή της, καταγράφοντας τις χαρακτηριστικές καμπύλες, τις διαστάσεις και τα επιφανειακά της χαρακτηριστικά.
Από αυτή την ψηφιακή σάρωση καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα τρισδιάστατα εκτυπωμένο αντίγραφο, ακολουθούμενο από μια σειρά μικρών βελτιώσεων, ώστε να επιτύχουμε την επιθυμητή εμφάνιση.
Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία αυτού που, σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε, αποτελούν τα πρώτα τέσσερα γνωστά αντίγραφα αυτού του είδους που κατασκευάστηκαν παγκοσμίως με τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Τρία από αυτά τα τέσσερα αντίγραφα μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και προσφέρθηκαν ως δώρα στον Δήμο Ηρωικής Πόλης Νάουσας κατά τη διάρκεια των επίσημων επισκέψεών μας.
Σκεφτείτε το για μια στιγμή...
Ένας πολιτιστικός οργανισμός από την Αυστραλία, εκπροσωπώντας μια κοινότητα της οποίας οι πρόγονοι μετανάστευσαν από την Ελλάδα πριν από πολλές γενιές, είχε αναλάβει μια τεχνολογική πρωτοβουλία για την αναπαραγωγή ενός από τα πιο χαρακτηριστικά αντικείμενα που συνδέονται με την πολιτιστική ταυτότητα της Νάουσας, με αποκλειστικό σκοπό να διασφαλίσει ότι η παράδοση θα μπορούσε να συνεχίσει να παρουσιάζεται σε ένα κλίμα και περιβάλλον χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Και στη συνέχεια, επιστρέφοντας στη Νάουσα, είχαμε τη δυνατότητα να προσφέρουμε τρία από αυτά τα αντίγραφα στην ίδια την πόλη.
Ήταν ένα μικρό αντικείμενο, αλλά η σημασία του ήταν τεράστια.
Οι μάσκες αντιπροσώπευαν πολύ περισσότερα από μια εναλλακτική λύση στο κερί μέλισσας. Απέδειξαν ότι η πολιτιστική διατήρηση δεν σημαίνει απαραίτητα αντίσταση στην αλλαγή. Σημαίνει να κατανοούμε τι πρέπει να προστατεύσουμε, να αναγνωρίζουμε τις προκλήσεις που απειλούν τη συνέχισή του και να βρίσκουμε υπεύθυνους τρόπους για να τις ξεπεράσουμε.
Δεν επιχειρούσαμε να αντικαταστήσουμε τον αυθεντικό κέρινο πρόσωπο ούτε να υποβαθμίσουμε την τέχνη, τη δεξιοτεχνία και την πολιτιστική σημασία του πρωτότυπου. Ακριβώς το αντίθετο.
Αναζητούσαμε έναν τρόπο να προστατεύσουμε την ακεραιότητα της παράδοσης, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι η χαρακτηριστική εμφάνιση και η παρουσίασή της θα μπορούσαν να συνεχίσουν να μεταδίδονται στις επόμενες γενιές στην Αυστραλία.
Ελπίζαμε ότι για τον Δήμο αυτά τα δώρα θα αποτελούσαν μια χειροπιαστή υπενθύμιση πως η πολιτιστική ταυτότητα της Νάουσας παραμένει ολοζώντανη περίπου 15.000 χιλιόμετρα μακριά, μέσα από το έργο του ΜΑΝΑΣΗ και των εκατοντάδων μαθητών που όλα αυτά τα χρόνια έχουν μάθει, φορέσει και παρουσιάσει τα έθιμά της.
Ήταν επίσης μια αντανάκλαση μιας πολύ ευρύτερης πραγματικότητας: της ευθύνης που επωμίζονται οι κοινότητες της διασποράς σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι πρόγονοί μας μπορεί να διέσχισαν ωκεανούς και να εγκαταστάθηκαν σε άγνωστες χώρες, όμως πήραν μαζί τους τις παραδόσεις που διαμόρφωσαν τη ζωή τους. Σήμερα, είναι δική μας ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι αυτές οι παραδόσεις συνεχίζουν να εξελίσσονται, παραμένουν επίκαιρες και μεταδίδονται στις επόμενες γενιές με τον σεβασμό που τους αξίζει.
Υπό αυτή την έννοια, ο πρόσωπος αποτέλεσε ένα ιδιαίτερα ταιριαστό δώρο. Ενσάρκωνε ακριβώς τη σχέση ανάμεσα στην παράδοση και την καινοτομία, η οποία χαρακτηρίζει τη δική μας προσέγγιση στην πολιτιστική διατήρηση.
Καθώς η συνάντησή μας έφτανε στο τέλος της, μείναμε με ένα βαθύ αίσθημα ευγνωμοσύνης για τη γενναιοδωρία, το ενδιαφέρον και τη θερμή υποδοχή που μας προσέφερε ο Δήμος Νάουσας.
Εκφράζουμε τις πιο ειλικρινείς ευχαριστίες μας στον Δήμαρχο κ. Νικόλαο Κουτσογιάννη και στην Αντιδήμαρχο κα Ταμάρα Λογγινίδου για τον χρόνο τους, τη φιλοξενία τους, το υπέροχο υλικό που προσέφεραν στους μαθητές μας και, πάνω απ’ όλα, για την επίσημη πρόσκληση να επιστρέψουμε στη Νάουσα και να συμμετάσχουμε στις αποκριάτικες εκδηλώσεις και τις παραδοσιακές παρελάσεις της πόλης.
Για μια σχολή που έχει αφιερώσει τόσα πολλά χρόνια στη διατήρηση και την παρουσίαση των παραδόσεων της Νάουσας στην Αυστραλία, αυτή ήταν μια πραγματικά ξεχωριστή συνάντηση.
Φτάσαμε ως επισκέπτες, έχοντας μαζί μας το έργο και την παρακαταθήκη γενεών μαθητών του ΜΑΝΑΣΗ.
Φύγαμε με νέες πηγές και υλικό, έναν βαθύτερο δεσμό με την πόλη, μια πρόσκληση επιστροφής και, πάνω απ’ όλα, με το υπέροχο συναίσθημα ότι, παρά τη μεγάλη απόσταση, οι παραδόσεις που έχουμε εργαστεί τόσο σκληρά για να διατηρήσουμε αναγνωρίζονται και εκτιμώνται στον ίδιο τον τόπο από τον οποίο προέρχονται.
