Αυξημένο θα είναι το κόστος για το τραπέζι των Χριστουγέννων σε σχέση με πέρυσι, κατά 16-20%, σύμφωνα με έρευνα τιμών που πραγματοποίησε το ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ΙΝΚΑ οι μεγαλύτερες ετήσιες ανατιμήσεις εντοπίζονται σε προϊόντα που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή και τη γιορτινή κατανάλωση: σοκολάτες +22,9%, καφές +20,7% και κρέατα +13%. Αύξηση καταγράφεται επίσης στα φρούτα (+9%), στα αυγά και τα γαλακτοκομικά (+4,4%), στο ψωμί και στα δημητριακά (+1,9%). Τα προϊόντα ζαχαροπλαστικής εμφανίζουν άνοδο +6,9%, ενώ οι τιμές σε εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία αυξήθηκαν κατά +7,7%.

Ήδη σε αρκετά ζαχαροπλαστεία και φούρνους παρατηρούνται αυξήσεις 1-2 ευρώ στα μελομακάρονα και τους κουραμπιέδες. Παράλληλα, η τιμή στο μοσχάρι έχει φτάσει πλέον περίπου τα 20 ευρώ το κιλό, γεγονός που δυσκολεύει σοβαρά την επιλογή κρέατος για πολλές οικογένειες.

Οι τιμές για τραπέζι 4 ατόμων

Οι τιμές αφορούν σε τραπέζι 4 ατόμων και μόνο για ανήμερα τα Χριστούγεννα ενώ σημειώνεται ότι δεν έχει υπολογιστεί το κόστος για λάδι, λεμόνια, ρεύμα, αυγά, στολίδια, κεράκια κ.α για τα οποία, συνολικά, υπολογίζεται κόστος, περίπου, 10 ευρώ.

Εφέτος, όπως εκτιμά η οργάνωση των καταναλωτών, το κόστος για 4 άτομα ανέρχεται σε 186,85 ευρώ (46,71 ευρώ το άτομο) ενώ πέρυσι τα Χριστούγεννα (2024) το κόστος ήταν 156,02 με τα ίδια είδη.

Αναλυτικά οι τιμές έχουν ως εξής:

Γαλοπούλα Κιλά 2 Χ 13 Euro 26
Αρνί Παϊδάκια Κιλά 2 Χ17 Euro 34
Λουκάνικα Κιλά 1 Χ 12 Euro 12
Ντομάτες 500γραμ 1 Χ 2,80 το κιλό 1,40
Αγγούρι 1 Χ 0,70 Euro 0,70
Κρεμμύδια Φρέσκα ματσάκι 1 Χ 0,80 Euro 0,80
Λάχανο μάπα 2 2,00 Euro
Καρότα Κιλό 1/2 Χ 2 Euro 1
Πατάτες Κιλό 1,25 Euro 1,25
Τυρί φέτα Κιλό ½ Χ 13 Euro 6,50
Κασέρι γραβιέρα Κιλό 19,80 Euro ½ 9,90
Κρασί Εμφιαλωμένο 0,750 γραμ. 16
Αναψυκτικά 8 Χ 1 8,00
Μπύρες 4 Χ 2,20 8,80
Μελομακάρονα Κουραμπιέδες Κιλό 1 Χ 19 Euro 19
Γλυκά 18
Φρούτα 4,5
Γέμιση γαλοπούλας 17
Σύνολο : 186,85 / 4 = 46,71 Euro το άτομο

Το ανησυχητικό στοιχείο

Ανησυχητικό στοιχείο αποτελεί το ότι η ακρίβεια επιμένει, ενώ το κόστος αρκετών πρώτων υλών έχει αποκλιμακωθεί διεθνώς. Αυτό εντείνει την αίσθηση μιας μεγάλης «ψαλίδας από το χωράφι στο ράφι», με τις μειώσεις στις διεθνείς αγορές να μην περνούν επαρκώς στον τελικό καταναλωτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, ο δείκτης τιμών τροφίμων υποχώρησε κατά 1,2% τον Νοέμβριο σε σχέση με τον Οκτώβριο και κατά 2,1% σε σχέση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα. Ειδικά για το κακάο, η τιμή του έχει μειωθεί κατά 45% μέσα σε έναν χρόνο, στα περίπου 5.300 δολάρια ο τόνος από 9.700 δολάρια πέρυσι. Παρά ταύτα, οι τιμές πολλών σοκολατοειδών στην αγορά συνεχίζουν να αυξάνονται.

Την ίδια στιγμή, σημαντική επιβάρυνση προκαλεί και το κόστος στέγασης, καθώς τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 8,6%. Ο συνδυασμός αυξημένων τιμών τροφίμων και στέγασης περιορίζει ακόμα περισσότερο τον διαθέσιμο οικογενειακό προϋπολογισμό και πλήττει ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους καταναλωτές.

Το ΙΝΚΑ σημειώνει πως: «Οι γιορτές δεν πρέπει να μετατρέπονται σε άσκηση επιβίωσης. Χρειαζόμαστε καθαρές απαντήσεις για το γιατί οι διεθνείς μειώσεις σε βασικές πρώτες ύλες δεν αντανακλώνται στα ράφια και ουσιαστικά μέτρα που θα περιορίσουν τις αδικαιολόγητες ανατιμήσεις».

Το Νέο Ινστιτούτο Καταναλωτών καλεί:

την Πολιτεία να ενισχύσει τους ελέγχους στην αλυσίδα παραγωγής και διανομής, να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά φαινόμενα αδικαιολόγητων ανατιμήσεων, να δημοσιοποιεί συστηματικά συγκριτικά στοιχεία τιμών και να ενδυναμώσει τους μηχανισμούς εποπτείας,
τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν υπεύθυνες πρακτικές τιμολόγησης, ειδικά σε είδη πρώτης ανάγκης, και να δίνουν σαφή πληροφόρηση για την προέλευση και τη σύνθεση των προϊόντων,
τους καταναλωτές να συγκρίνουν τιμές, να αξιοποιούν λίστες αγορών, να επιλέγουν εποχικά προϊόντα, να αποφεύγουν την υπερκατανάλωση και να αξιολογούν τις προσφορές με βάση την τιμή ανά κιλό/λίτρο.
Υπενθυμίζεται ότι ο έγκαιρος προγραμματισμός, η προτίμηση σε τοπικούς παραγωγούς όπου είναι εφικτό και η κατανομή των αγορών σε περισσότερα σημεία πώλησης μπορούν να μειώσουν το τελικό κόστος χωρίς να στερηθούμε την ποιότητα.

Σημαντικές αλλαγές έρχονται από το νέο έτος στα τιμολόγια ρεύματος. Όπως επισημαίνει το ΙΝΚΑ «ξεχνάμε τη ρήτρα αναπροσαρμογής όπως την ξέραμε και που είχε ανασταλεί από τον Ιούλιο του 2022».

Τα νέα χρωματιστά τιμολόγια ρεύματος έρχονται από την 1η Ιανουαρίου του 2024 με τους καταναλωτές να καλούνται να επιλέξουν... χρώμα.

Ενόψει της αλλαγής ο ΙΝΚΑ ενημερώνει πως εάν δεν έχει γίνει καμία αλλαγή στο συμβόλαιο του καταναλωτή, δεν είναι υποχρεωμένος ο πάροχος να ενημερώσει και εάν λήξει ή έχει ήδη λήξει αυτομάτως θα τον εντάξουν στο πράσινο κυμαινόμενο τιμολόγιο. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής είναι υποχρεωμένος να το ακολουθήσει. Θα μπορεί στη συνέχεια, αφού αποφασίσει ότι δεν είναι το τιμολόγιο που επιθυμεί, να το αλλάξει.

Συμβουλές προς τους καταναλωτές

Θα πρέπει να γνωρίζουν πως απαγορεύεται οποιαδήποτε επιπλέον χρέωση σε περίπτωση που επιλέξουν να είναι ο λογαριασμός τους ένχαρτος, δηλαδή να τους έρχεται συστημένος στο σπίτι αντί για το κινητό τηλέφωνο.

Θα πρέπει να επιλέξουν ως προς το μεγαλύτερο δέλεαρ που έχουν οι εταιρίες αυτή τη στιγμή οι πάροχοι είναι η έκπτωση συνέπειας. Αν εφαρμόζεται μια έκπτωση συνέπειας καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης θα επιβραβεύεται για κάποιους μήνες.

Να μην παρασύρονται από πολύ μεγάλες προσφορές, γιατί θα μπορούσε να αφορά έκπτωση μόνο για τον πρώτο μήνα. Εδώ με τη δυνατότητα του κυμαινόμενου τιμολογίου οποιεσδήποτε παραπλανητικές διαβεβαιώσεις ότι σου εξασφαλίσαμε την καλύτερη δυνατή τιμή, δεν πρέπει να επηρεάζουν την κρίση του καταναλωτή.

Επίσης, στο κυμαινόμενο τιμολόγιο ο καταναλωτής δεν προστατεύεται από τυχόν αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Στα νέα τιμολόγια θα δουν οι καταναλωτές ότι θα αναγράφετε ο σύνδεσμος που παραπέμπει στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και του e-katanalotis και θα είναι και με QWcode. Εκεί θα μπορεί να ελέγχετε η χρέωση που έχει συνάψει ο πάροχος με τον καταναλωτή, σε σχέση με ανταγωνίστριες προσφορές ή εταιρίες. Αν δεν υπάρχει αυτός ο σύνδεσμος αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχει ελεγχθεί αυτός ο τύπος τιμολόγησης από τη ΡΑΕ και είναι εκτός πλαισίου. Επομένως, σε αυτό το σημείο θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός ο καταναλωτής. Καλό είναι να είμαστε σε αναγνωρισμένες εταιρίες, γιατί δεν έχει να κάνει με το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος αλλά και με τις γενικότερες υπηρεσίες που προσφέρει ένας πάροχος, όπως είναι η ενημέρωση και η προστασία του πελάτη

Μπλε τιμολόγια σταθερής χρέωσης

Θα έχουμε πλέον το μπλε τιμολόγιο ρεύματος, το οποίο θα είναι σταθερής τιμολόγησης. Θα είναι μια συμφωνία μεταξύ καταναλωτή και παρόχου για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, με σταθερή τιμή, ανεξαρτήτως της τιμής που θα έχει στο Χρηματιστήριο Ενέργειας. Βέβαια, είναι η πιο ακριβή η προσφορά ενός σταθερού τιμολογίου, καθώς έχει την εξασφάλιση ο καταναλωτής ότι δε θα δει υπέρογκους λογαριασμούς

Πράσινο τιμολόγια κυμαινόμενης χρέωσης, διαφορετική ανά μήνα

Στο συγκεκριμένο τιμολόγιο θα ενταχθούν όσοι δεν έχουν επιλέξει κάποιον πάροχο. Όσων καταναλωτών δηλαδή λήγει το συμβόλαιο μέσα στο 2024 και δεν έχουν επιλέξει κάποια συγκεκριμένη προσφορά. Θα είναι λοιπόν κυμαινόμενο και η τιμή θα ανακοινώνεται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, από όπου θα μπορεί ο καταναλωτής να δει με ποια τιμή θα τιμολογηθεί ανά μήνα. Κάθε μηνά θα δημοσιεύεται διαφορετική τιμή, ανάλογα με τη διακύμανση της χρηματιστηριακής αγοράς.
Κίτρινο τιμολόγια μικτής χρέωσης

Αποτελεί ένα τιμολόγιο που θα είναι κατά βάση κυμαινόμενο. Το οποίο όμως θα κυμαίνεται ανάλογα και με τις προσφορές που μπορεί να επιλέξει ο καταναλωτής για τι τον συμφέρει.
Πορτοκαλί τιμολόγια αποκλειστικά για τους καταναλωτές με έξυπνο μετρητή

Σε αυτό το τιμολόγιο ο καταναλωτής θα πρέπει να έχει τοποθετήσει έξυπνο μετρητή στο ρολόι του, που είναι και το πιο ασφαλές σύστημα, καθώς πληροφορείτε τη χρέωση και γίνεται διακύμανσή της χρέωσης σε ημερήσια βάση, και πάλι ανάλογα με την πορεία που έχει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.

Σε μποϊκοτάζ των προϊοντων των εταιριών Unilever και P&G, στις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα εκατομμυρίων, καλεί το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝ.ΚΑ.).

Με μποϋκοτάζ απειλεί το ΙΝΚΑ – Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας λόγω των αυξήσεων που έχουν γίνει στις τιμές των προϊόντων αλλά και της μείωσης ποσότητας των συσκευασιών.

Σε ανακοίνωσή του το ΙΝΚΑ αναφέρεται ιδιαίτερα στους παραγωγούς φέτας και σκληρών τυριών, αλλά και γενικότερα στη βιομηχανία καταναλωτικών ειδών.

«Εάν συνεχίσετε το ανέβασμα των τιμών στα τυριά θα πάμε ως ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας σε μποϊκοτάζ αγοράς αυτών των προϊόντων.

Δεν γίνεται, δεν πάει άλλο. Μάλλον κάθε εβδομάδα θα κάνουμε μποϊκοτάζ σε κατηγορίες προϊόντων όπως: τυροκομικά, γαλακτοκομικά, γιαούρτια, αλλαντικά, όσπρια, ζυμαρικά, μαργαρίνες, απορρυπαντικά, καθαριστικά και χαρτικά.

Σε πρώτη φάση καλούμε τους πολίτες καταναλωτές να μην αγοράζουν τις μειωμένες συσκευασίες».