Ένα νέο θεσμικό πλαίσιο προστασίας δανειοληπτών για καταναλωτικά δάνεια έως 100.000 ευρώ χωρίς εγγυήσεις έχει έτοιμο το υπουργείο Ανάπτυξης, με στόχο την προστασία των καταναλωτών από καταχρηστικές συμπεριφορές.

Το νέο νομοσχέδιο για την καταναλωτική πίστη, το οποίο θα κατατεθεί σε δημόσια διαβούλευση τον Μάιο, προσαρμόζει το ελληνικό δίκαιο στις ευρωπαϊκές κοινοτικές οδηγίες και επί της ουσίας βάζει τέλος στα πανωτόκια.

Αφορά καταναλωτικά δάνεια μέχρι 100.000 ευρώ, χωρίς εγγυήσεις, και ορίζει πλαφόν στο πόσο μπορεί να φτάσει ένα καταναλωτικό δάνειο όταν το ξεχρεώνει ο δανειολήπτης - δηλαδή τι τόκους θα πληρώσει.

Η επιβάρυνση (τόκοι) θα είναι μεταξύ 30% - 50% πάνω στο κεφάλαιο που δανείστηκε ο οφειλέτης από την τράπεζα. Αυτό το πλαφόν ισχύει κατά μέσο όρο στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και βάσει αυτού επιλέχθηκε από το υπουργείου Ανάπτυξης.

Το ακριβές ποσοστό θα καθοριστεί μετά τη διαβούλευση με σχετική υπουργική απόφαση και μπορεί να ποικίλει ανά είδος καταναλωτικού δανείου.

Με βάση το νέο πλαίσιο, θα δίνεται η δυνατότητα αναίρεσης δανείων εντός 14 ημερών από τη σύναψή τους.

Περιορισμένες επιπτώσεις στις τράπεζες

Οι τράπεζες έχουν ήδη συστήσει ομάδα εργασίας που συνεργάζεται για την εκπόνησή του νομοσχεδίου και την τελική διαμόρφωση επιμέρους διατάξεων.

Παράγοντες του υπουργείου Ανάπτυξης εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις στις τράπεζες από την επιβολή πλαφόν και το "ψαλίδισμα" των τόκων κόκκινων και ρυθμισμένων δανείων θα είναι περιορισμένες, με πολύ μικρό αποτύπωμα στους ισολογισμούς τους.

Οπως επισημαίνουν, οι τράπεζες διακρατούν ένα μικρό κομμάτι δανείων αυτής της κατηγορίας. Τα περισσότερα καταναλωτικά δάνεια που "κοκκίνισαν" και επιβαρύνθηκαν με ανατοκισμό, μπήκαν σε τιτλοποιήσεις και έχουν ήδη μεταβιβαστεί σε servicers.

Τί είπε ο πρωθυπουργός

Το νέο πλαίσιο για την καταναλωτική πίστη είχε προαναγγείλει προς ημερών ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος. Σ΄αυτό αναφέρθηκε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στο καθιερωμένο κυριακάτικο μήνυμα του.

Στην ανάρτηση του αναφέρει:

«Είναι έτοιμο το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης που προστατεύει τους καταναλωτές από καταχρηστικές συμπεριφορές αναφορικά με δάνεια μέχρι 100.000 ευρώ, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Όπως είχαμε δεσμευτεί μπαίνει τέλος στα "ψιλά γράμματα", αλλά και σε παράτυπες πρακτικές.

Πλέον, ορίζεται ανώτατο ύψος που μπορεί να φτάσει ένα καταναλωτικό δάνειο όταν το ξεχρεώνεις και θα είναι μεταξύ 30%-50% πάνω από το κεφάλαιο το οποίο δανείστηκε ο συναλλασσόμενος με την τράπεζα, όπως ισχύει κατά μέσο όρο στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ακόμη, δίνεται η δυνατότητα να αναιρεθεί ένα δάνειο μέσα σε 14 ημέρες από τη στιγμή που θα συναφθεί. Είναι ρυθμίσεις που θεωρώ ότι δημιουργούν ένα πιο ξεκάθαρο και δίκαιο πλαίσιο για όλους»

Σύμφωνα με την απόφαση, ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής

Μεγάλη νίκη των καταναλωτών αποτελεί η απόφαση από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, σχετικά με τις οφειλές προς τα funds στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη.

Ο Άρειος Πάγος ανοίγει τον δρόμο για την ανακούφιση χιλιάδων δανειοληπτών του Νόμου Κατσέλη

Τι αναφέρει η απόφαση

Η ολομέλεια του Αρείου Πάγου, έλαβε μια ιστορική απόφαση που ανοίγει το δρόμο για σημαντική ελάφρυνση χιλιάδων δανειοληπτών που έχουν ενταχθεί στις δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου 3869/2010 (νόμος Κατσέλη). Σύμφωνα με την απόφαση, ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, όπως καταχρηστικά έπρατταν οι τράπεζες και οι servicers.

Κατά πλειοψηφία (35 προς 12), η Ολομέλεια έκρινε ότι, αυτή η πρακτική, συνάδει με τον στόχο και σκοπό του νόμου, για την προστασία της κύριας κατοικίας και τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων. Ως εκ τούτου η επιλογή του υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης, σημαίνει πρακτικά ότι οι δόσεις των ρυθμίσεων δεν θα αυξάνονται υπέρμετρα λόγω ανατοκισμού επί του κεφαλαίου.

Είναι αξιοσημείωτο ότι, ο εισηγητής και αντιπρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου έλαβε υπόψη τις παρεμβάσεις φορέων (ΕΚΠΟΙΖΩ, Δικηγορικοί Σύλλογοι κλπ), οι οποίες βρίσκονταν σε πλήρη ευθυγράμμιση με την εισήγηση της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου Γεωργίας Αδειλίνη. Μεταξύ άλλων είχε επισημάνει ότι “βασικό κριτήριο συνιστά η διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του, ο συνδυασμός της μεγαλύτερης κατά το δυνατόν ικανοποίησης των πιστωτών με τη βασική προστασία της προσωπικής αξιοπρέπειας και, συνακόλουθα, την εξασφάλιση και διατήρηση ενός στοιχειώδους επιπέδου διαβίωσης του οφειλέτη και των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του”.

Η παρέμβαση της ΕΚΠΟΙΖΩ είχε αποτέλεσμα

Στην πιλοτική αυτή δίκη, κομβικό ρόλο είχε η παρέμβαση της ΕΚΠΟΙΖΩ, η οποία ανέδειξε στο δικαστήριο τις σοβαρές συνέπειες του λανθασμένου υπολογισμού των τόκων και τις δυσβάσταχτες επιβαρύνσεις που δημιουργούσε για τους δανειολήπτες. Η Ένωση υπογράμμισε ότι, ο τόκος επί του συνολικού κεφαλαίου οδηγούσε σε υπέρογκες δόσεις, συχνά αδύνατον να εξυπηρετηθούν, ενώ επέτρεπε σε εταιρείες διαχείρισης να ασκούν ασφυκτικές και καταχρηστικές πιέσεις στους οφειλέτες, παρουσιάζοντας φουσκωμένα ποσά ως δήθεν «νόμιμες» επιβαρύνσεις.

H ΕΚΠΟΙΖΩ στην παρέμβασή της υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι, ο σωστός και ανθρωποκεντρικός τρόπος υπολογισμού των τόκων είναι κρίσιμος για την αποτελεσματική προστασία των δανειοληπτών και των οικογενειών τους. Επίσης, οι δικαστικές ρυθμίσεις πρέπει να εξυπηρετούν τον πραγματικό σκοπό του νόμου, δηλαδή τη διατήρηση της κύριας κατοικίας και την αποτροπή υπερχρέωσης, όχι την επιβάρυνση των ήδη επιβαρυμένων οφειλετών.

Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες

Η απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναμένεται να δημοσιευτεί τις επόμενες ημέρες, θα αποτελέσει δεσμευτική κατεύθυνση για όλα τα δικαστήρια της χώρας .

Οι Τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης (servicers) καλούνται να εφαρμόσουν χωρίς καμία καθυστέρηση την απόφαση του Αρείου Πάγου.

Αυτό σημαίνει:

νέο, ορθό υπολογισμό των τόκων,
προσαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων και συμψηφισμό των χρημάτων που έχουν καταβάλει αδίκως οι δανειολήπτες όλα αυτά τα χρόνια,
ενημέρωση των δανειοληπτών για τις νέες, χαμηλότερες δόσεις και αποστολή νέου δοσολογίου.

Η σημασία της απόφασης

Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, χιλιάδες νοικοκυριά βλέπουν μια πραγματική προοπτική ανακούφισης, όχι μόνο για το μέλλον, αλλά και για το παρελθόν, όπου πολλοί υπερχρεώθηκαν εξαιτίας λανθασμένων υπολογισμών και αυθαίρετων πρακτικών.

Τη δυνατότητα στους οφειλέτες να αποπληρώσουν τα χρέη τους προς τους δήμους με δόσεις δίνει νομοσχέδιο που