Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) ενημερώνει τους πολίτες ότι, στο πλαίσιο εφαρμογής του εθνικού προγράμματος επιτήρησης και καταπολέμησης της λύσσας, επίκειται η υλοποίηση της εαρινής εμβολιαστικής εκστρατείας 2026. Η εν λόγω εκστρατεία εφαρμόζεται, υπό τον συντονισμό της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων του ΥΠΑΑΤ και με τη συνδρομή των κατά τόπους αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών της χώρας, με στόχο την ανοσοποίηση των ζώων της εγχώριας άγριας πανίδας (κόκκινες αλεπούδες) έναντι του ιού της λύσσας.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κόκκινες αλεπούδες αποτελούν τη δεξαμενή του ιού της λύσσας στη χώρα μας, η ανοσοποίησή τους, μέσω του από του στόματος εμβολιασμού τους, είναι ένα από τα κύρια μέτρα για τον έλεγχο του νοσήματος, καθώς και την αποτελεσματική προστασία Υγείας των Ζώων και την προάσπιση της Δημόσιας Υγείας από τη σοβαρή αυτή ζωοανθρωπονόσο.

Η επικείμενη (22^η) εκστρατεία αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη Απριλίου 2026 και να ολοκληρωθεί έως τα μέσα Μαΐου 2026, με πιθανή παράταση έως το τέλος του ίδιου μήνα, εφόσον συντρέξουν λόγοι που επηρεάζουν την ομαλή διεξαγωγή της (πχ δυσμενείς καιρικές συνθήκες, αεροπορικές απαγορεύσεις). Ειδικότερα, κατά τη διάρκειά της, θα πραγματοποιηθούν από αέρος ρίψεις αντιλυσσικών εμβολίων-δολωμάτων σε δεκαεπτά (17) Περιφερειακές Ενότητες (ΠΕ) της χώρας. Πιο συγκεκριμένα, θα καλυφθούν οι ΠΕ Έβρου (πλην Σαμοθράκης), Ροδόπης, Ξάνθης, Δράμας, Καβάλας (τμήμα αυτής), Σερρών (τμήμα αυτής), Κιλκίς, Θεσσαλονίκης (τμήμα αυτής), Πέλλας, Ημαθίας (τμήμα αυτής), Φλώρινας, Καστοριάς, Κοζάνης (τμήμα αυτής), Γρεβενών (τμήμα αυτής), Ιωαννίνων (τμήμα αυτής), Θεσπρωτίας και Πρέβεζας (τμήμα αυτής).

Επισημαίνεται ότι, η πρώτη από αέρος αντιλυσσική εμβολιαστική εκστρατεία των κόκκινων αλεπούδων εφαρμόστηκε, στη χώρα μας, το 2013, μετά την εκδήλωση της επιζωοτίας της νόσου στα ζώα που διήρκησε έως το 2014. Από το 2021, η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο των κρατών μελών, με καθεστώς απαλλαγμένου από τον ιό της λύσσας, σύμφωνα με τον υπ’ αριθ. 2021/620 Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επίσης, από την 4^η Οκτωβρίου 2024, είναι δημοσιευμένη στην επίσημη ιστοσελίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (World Organisation for Animal Health, WOAH) η δήλωση του καθεστώτος απαλλαγμένου της χώρας μας από τη λύσσα. Η συνέχιση της εφαρμογής του προγράμματος αντιλυσσικών εμβολιασμών των ζώων της άγριας πανίδας είναι άρρηκτα δεμένη με τη δέσμευση της χώρας μας για τη διατήρηση του εν λόγω καθεστώτος, σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο.

Το Τμήμα Ζωοανθρωπονόσων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ απευθύνει ισχυρή σύσταση στους πολίτες για την αποφυγή οποιασδήποτε επαφής με τα εμβόλια-δολώματα που θα χρησιμοποιηθούν, καθώς περιέχουν ζωντανό ιό, ελαττωμένης λοιμογόνου δύναμης. Σε περίπτωση τυχαίας επαφής μαζί τους, πρέπει να αναζητείται αμέσως ιατρική βοήθεια.

Στο πλαίσιο εφαρμογής του εθνικού μας προγράμματος για την επιτήρηση και καταπολέμηση για τη λύσσα, υπενθυμίζεται ότι είναι υποχρεωτικό να εμβολιάζονται όλοι οι σκύλοι και οι γάτες, δεσποζόμενων είτε για αδέσποτων πληθυσμούς, με εγκεκριμένα αντιλυσσικά εμβόλια, σε όλη την ελληνική επικράτεια. Ο αναμνηστικός εμβολιασμός γίνεται βάσει της διάρκειας ανοσίας που παρέχει το κάθε εμβολιαστικό σκεύασμα, πληροφορία που παρέχεται από την παρασκευάστρια εταιρεία.

Περαιτέρω, καλούνται οι πολίτες να ενημερώνουν άμεσα τις κτηνιατρικές/δασικές υπηρεσίες και τους θηροφύλακες, σε περίπτωση ανεύρεσης νεκρών ζώων ευαίσθητων στον ιό της λύσσας (όλα τα θερμόαιμα ζώα), ακόμη και μετά από τροχαία ατυχήματα, ή ζώων τα οποία εμφανίζουν συμπεριφορά ύποπτη για λύσσα (λυσσύποπτα).

Η επιτήρηση και η καταπολέμηση της λύσσας στην Ελλάδα είναι μια συλλογική προσπάθεια που βασίζεται στην επαγρύπνηση και συνεργασία όλων μας. Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες έχουν τον πρωταρχικό ρόλο, ενώ καθοριστική είναι και η συμβολή των θηροφυλάκων και των κυνηγών, οι οποίοι συμμετέχουν ενεργά στο πρόγραμμα.

Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ (www.minagric.gr), ακολουθώντας τη διαδικτυακή οδό:

«Πολίτης → Νοσήματα που μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο → Λύσσα» (https://www.minagric.gr/for-citizen-2/nosimata-zoon/457-lissa).

Από τη Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ανακοινώνεται ότι ξεκινούν οι πτήσεις για τη ρίψη δολωμάτων με στόχο τον εμβολιασμό κατά της λύσσας των κόκκινων αλεπούδων για το φθινόπωρο του 2022 στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Σερρών, Πέλλας και Ημαθίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

          Στο πλαίσιο της εφαρμογής του προγράμματος επιτήρησης και καταπολέμησης της λύσσας των ζώων στη χώρα η ρίψη των εμβολίων-δολωμάτων κατά της λύσσας θα ξεκινήσει την Τρίτη 11 Οκτωβρίου του 2022.

Το χρονοδιάγραμμα της φθινοπωρινής εκστρατείας του 2022 έχει ως εξής:

1. Στις 11 Οκτωβρίου, από την αερολέσχη της Ξάνθης, έξι αεροπλάνα θα πραγματοποιήσουν ρίψεις για τέσσερις έως έξι πτητικές ημέρες, που θα καλύψουν όλη την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, καθώς και τα ανατολικά τμήματα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
2. Στις 15 με 17 Οκτωβρίου, από την αερολέσχη Παναγίτσας Έδεσσας, έξι αεροπλάνα θα πραγματοποιήσουν ρίψεις για τέσσερις έως έξι πτητικές ημέρες, καλύπτοντας περιοχές της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και τις βόρειες περιοχές της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

          Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρατέθηκε και με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών (βροχοπτώσεις, έντονη ομίχλη, ισχυροί άνεμοι, χιονοπτώσεις), ή αεροπορικών απαγορεύσεων (NOTAM), η φθινοπωρινή εκστρατεία εμβολιασμού του 2022 εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 25 Οκτωβρίου του 2022.

          Εμβολιασμός δε θα διενεργηθεί σε κατοικημένες αστικές και περιαστικές περιοχές, μεγάλα οδικά δίκτυα και λίμνες. Υπολογίζεται η διασπορά 25 δολωμάτων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο επιφάνειας (τουλάχιστον 20 δολώματα/km²). Η εποπτεία του προγράμματος θα διενεργείται σε καθημερινή βάση από υπαλλήλους του Τμήματος Ζωοανθρωπονόσων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τη συνδρομή των αρμόδιων Κτηνιατρικών Αρχών των περιοχών όπου διενεργείται ο εμβολιασμός ή εδρεύουν οι αερολέσχες εκκίνησης των αεροσκαφών.

          Με στόχο την προστασία της Δημόσιας Υγείας και λόγω της σοβαρότητας της νόσου υπενθυμίζουμε τα μέτρα διαχείρισης των εμβολιακών δολωμάτων και παραθέτουμε σχετικές φωτογραφίες του εμβολιακού δολώματος:

1. -Να αποφεύγεται η επαφή με τα εμβόλια-δολώματα (μικροί κύβοι χρώματος λαδί-καφέ με οσμή ψαριού) και ειδικά με γυμνά χέρια. Σύμφωνα με το υπ’ αριθ. 2305/265835/25.09.2020 έγγραφο του ΥΠ.Α.Α.Τ., «το εμβολιακό δόλωμα περιέχει ζωντανό ιό ελαττωμένης λοιμογόνου δύναμης και σε περίπτωση επαφής με αυτό πρέπει να ακολουθήσει άμεσα επίσκεψη στο γιατρό» ή μονάδα υγείας.
2. -Σε περίπτωση που κάποιος πολίτης βρει ένα τέτοιο εμβόλιο-δόλωμα, δεν θα πρέπει να το ακουμπήσει ή να το πατήσει, ενώ αν χρειασθεί να το πιάσει π.χ. για να το απομακρύνει σε κάποιο πιο δύσβατο μέρος, θα πρέπει να το κάνει φορώντας γάντια μιας χρήσης ή χρησιμοποιώντας μια πλαστική σακούλα.
3. -Εάν κάποιος σκύλος (κυνηγού, κτηνοτρόφου ή άλλου πολίτη) έχει προσλάβει το δόλωμα στο στόμα του, ο ιδιοκτήτης δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να προσπαθήσει να το απομακρύνει αλλά να προτρέψει το σκύλο να το αφήσει. Στην περίπτωση που ο σκύλος προσέλαβε το εμβόλιο-δόλωμα ή όταν υπάρχει η παραμικρή υποψία γι’ αυτό, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει, φορώντας γάντια, να προσπαθήσει να πλύνει την εξωτερική επιφάνεια του στόματος του ζώου με νερό και σαπούνι. Εάν ο σκύλος καταπιεί το δόλωμα ή υπάρχει υποψία ότι το προσέλαβε, ο ιδιοκτήτης και τα μέλη της οικογένειάς του δεν θα πρέπει να έρχονται σε επαφή με το ζώο (σάλιο ή σημεία του σώματός του που ενδεχόμενα έχει γλείψει όπως τρίχωμα, περιοχές γύρω από το στόμα, κ.τ.λ.), με γυμνά χέρια, για τουλάχιστον μία ημέρα. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη νόσο στον άνθρωπο είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ ().

          Πληροφορίες για τη νόσο (τηλεοπτικά spots – video, ενημερωτικά φυλλάδια κ.τ.λ.) παρατίθενται στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (www.pkm.gov.gr: Ενδιαφέρουν τον πολίτη → Ενημέρωση για τη Λύσσα) καθώς και στην ιστοσελίδα του ΥΠ.Α.Α.Τ. (www.minagric.gr: Πολίτης → Νοσήματα που μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο → Λύσσα).

Από το Τμήμα Υγείας Ζώων και Κτηνιατρικής Αντίληψης, Φαρμάκων και Εφαρμογών της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ανακοινώνονται τα εξής: