Με αυξανόμενο ρυθμό εξελίσσεται τις τελευταίες ημέρες η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις, καθώς σχεδόν 477.000 αιτήσεις βρίσκονται ήδη μέσα στο σύστημα ΟΣΔΕ με την μορφή οριστικών και προσωρινών δηλώσεων και εξουσιοδοτήσεων, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούν σε διευκολύνσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προέκυψαν κατά την εφαρμογή του νέου συστήματος.

Σύμφωνα με στοιχεία από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αλλά και την ΑΑΔΕ, έως χθες, 31 Οκτωβρίου είχαν καταγραφεί συνολικά 476.852 εξουσιοδοτήσεις, εκ των οποίων ήδη 233.763 είναι οριστικές και 174.422 προσωρινές.

Όπως ανέφεραν πηγές του ΥΠΑΑΤ στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων «τις τελευταίες ημέρες επιταχύνεται ο ρυθμός υποβολής αιτήσεων», αναφέροντας ως ενδεικτικό παράδειγμα το γεγονός ότι μέσα σε μια ημέρα (την 29η Οκτωβρίου) υποβλήθηκαν περίπου 16.500 νέες οριστικές αιτήσεις.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προσδοκίες για περαιτέρω αύξηση των οριστικών υποβολών στο επόμενο διάστημα, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να ολοκληρώσουν τις εκκρεμότητές τους εντός της νέας προθεσμίας που έχει δοθεί.

Υπενθυμίζεται ότι η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε παράταση της προθεσμίας υποβολής έως τις 10 Νοεμβρίου, προκειμένου να εξασφαλιστεί πρόσθετος χρόνος για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών από τους δικαιούχους.

Παράλληλα, προβλέπονται διευκολύνσεις ως προς την τεκμηρίωση των αγροτικών ιδιοκτησιών. Συγκεκριμένα, για ιδιοκτησίες κάτω των δέκα στρεμμάτων παρέχεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η δυνατότητα εναλλακτικής χρήσης ΚΑΕΚ ή ΑΤΑΚ, με στόχο τον περιορισμό των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί κατά τη συμπλήρωση και οριστικοποίηση των αιτήσεών τους.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΥΠΑΑΤ καλεί τους παραγωγούς να προχωρήσουν εγκαίρως στις απαραίτητες εξουσιοδοτήσεις και στην καταχώριση των στοιχείων τους, αξιοποιώντας το χρονικό περιθώριο της παράτασης που έχει δοθεί έως τις 10 Νοεμβρίου.

Οι δυσκολίες του νέου συστήματος

Η εφετινή διαδικασία υποβολής πραγματοποιείται σε ένα νέο περιβάλλον, με αυξημένες απαιτήσεις ως προς τους συστημικούς ελέγχους, την τεκμηρίωση και τη διασταύρωση των δηλωθέντων στοιχείων και με στόχο, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, «οι ενισχύσεις να καταβληθούν με δικαιοσύνη και διαφάνεια, σε εκείνους που πραγματικά παράγουν».

Η μετάβαση στο νέο σύστημα συνοδεύτηκε από τεχνικά και διαδικαστικά προβλήματα, τα οποία αναδείχθηκαν και κατά την επικοινωνία με τους εκπροσώπους των παραγωγών. Για την επίλυση των συγκεκριμένων προβλημάτων ΥΠΑΑΤ και ΑΑΔΕ, υπό την εποπτεία του αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, και την προσωπική συμμετοχή των κ.κ. Μαργαρίτη Σχοινά και Γιώργου Πιτσιλή, είχαν καθημερινή συνεργασία.

Για την αντιμετώπισή τους υπήρξε, επίσης, συνεργασία με το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ) και την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), με αντικείμενο την καταγραφή των ζητημάτων, την παροχή διευκρινίσεων και την προώθηση προσαρμογών που θα διευκολύνουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές στο ΑΠΕ – ΜΠΕ «η προσπάθεια επικεντρώνεται πλέον στην ταχύτερη διεκπεραίωση των εκκρεμοτήτων, ώστε οι αυξημένες απαιτήσεις ελέγχου να μην προκαλέσουν καθυστερήσεις στην καταβολή των ενισχύσεων στους δικαιούχους».

Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών

Κεντρικό ζητούμενο παραμένει η τήρηση του προγραμματισμού για την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων, με βασικό ορόσημο την πληρωμή των προκαταβολών έως το τέλος Νοεμβρίου, χρονοδιάγραμμα το οποίο τόσο το ΥΠΑΑΤ, όσο και η ΑΑΔΕ, διαβεβαιώνουν ότι θα τηρηθεί.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, βρίσκεται σε εξέλιξη η πληρωμή περίπου 40.000 δικαιούχων, οι οποίοι είχαν ολοκληρώσει τις σχετικές διαδικασίες έως τον Σεπτέμβριο.

Έως τις 10 Νοεμβρίου θα συνεχιστεί η υποβολή των αιτήσεων, με στόχο τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των παραγωγών, ενώ έως τις 30 Νοεμβρίου προβλέπεται η καταβολή των προκαταβολών των ενισχύσεων στους δικαιούχους.

Για τον Δεκέμβριο προγραμματίζονται οι απαραίτητες εκκαθαρίσεις και οι συμψηφισμοί, στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της διαδικασίας πληρωμών.

Η τήρηση του συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος αποτελεί βασική προτεραιότητα για την κυβέρνηση, καθώς αφορά την έγκαιρη καταβολή των ενισχύσεων σε αγρότες και κτηνοτρόφους.

Κρίσιμο το επόμενο δεκαήμερο

«Το επόμενο δεκαήμερο θεωρείται καθοριστικό για την ολοκλήρωση των αιτήσεων και την αντιμετώπιση των τεχνικών εκκρεμοτήτων, καθώς η παράταση έως τις 10 Νοεμβρίου δίνει πρόσθετο περιθώριο στους παραγωγούς να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους», είπαν στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων οι ίδιες πηγές.

Η μέχρι σήμερα πορεία των υποβολής αιτήσεων δείχνει αυξημένη κινητικότητα, ωστόσο η οριστικοποίησή τους και η ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη εξέλιξη των πληρωμών.

Το ζητούμενο για τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι αφενός η διασφάλιση της αξιοπιστίας του συστήματος μέσω των απαραίτητων διασταυρώσεων και αφετέρου η τήρηση των προθεσμιών, ώστε οι ενισχύσεις να καταβληθούν εγκαίρως στους πραγματικούς δικαιούχους.

Έρχονται νέες ενισχύσεις από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε συγκεκριμένη κατηγορία γεωργών.

Πρόκειται για το Μέτρο 23 με τίτλο «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουαρίου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 ύψους 178 εκατ. ευρώ για το οποίο οι ενδιαφερόμενοι γεωργοί μπορούν να υποβάλλουν αίτηση έως τις 17 Ιουνίου εδώ για να υπαχθούν σε αυτό.

Διευκρινίζεται πως μπορεί κάποιος δικαιούχος-αγρότης να οριστικοποιήσει και μόνος του την αίτηση διότι έχει στην κατοχή του τους κωδικούς. Επίσης σε αυτή την αίτηση θα πρέπει να δηλωθούν ότι οι υποψήφιοι:

• δεν έχουν υποβάλλει αίτηση για χρηματοδότηση από άλλο Εθνικό ή Ενωσιακό Πρόγραμμα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών που έλαβαν χώρα από 1-1-2024 και έπειτα ή
• δεν έχουν ήδη λάβει και δεν πρόκειται να λάβουν οικονομική ενίσχυση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών, που αναφέρονται στο παρόν μέτρο από 1-1-2024 και έπειτα ή
• έχουν λάβει σχετική στήριξη για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών, που αναφέρονται στο παρόν μέτρο από 1-1-2024 και έπειτα από άλλο Εθνικό ή Ενωσιακό Πρόγραμμα. Το εν λόγω ποσό συμπληρώνεται από τον αιτούντα στην αίτησή του εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στην Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος.

Η ένταξη σε αυτήν την πλατφόρμα γίνεται με τους ίδιους κωδικούς που έχουν εκδοθεί μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος (https://registration.dikaiomata.gr/user_registration/) που υποστηρίζει την υλοποίηση του Μέτρου.

Σημείωση: Ουσιαστικά στο μέτρο αυτό μπορούν να υπαχθούν οι γεωργοί των οποίων η παραγωγή επλήγη το 2024 από φυσικές καταστροφές και είναι μειωμένη, τουλάχιστον κατά 30%.

Σε ποιες περιοχές εφαρμόζεται το μέτρο

Το Μέτρο 23 εφαρμόζεται στις περιοχές που έχουν πληγεί από τις επίσημα αναγνωρισμένες φυσικές καταστροφές των παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών, της ξηρασίας, των έντονων βροχοπτώσεων και του χαλαζιού, κατά μόνας ή σε συνδυασμό, μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, για συγκεκριμένες καλλιέργειες  με αποτέλεσμα την μείωση της παραγωγής ή/και του σχετικού δυναμικού παραγωγής τουλάχιστον κατά 30%.

Τι άλλο πρέπει να γνωρίζετε

Η ενίσχυση

Το εφάπαξ ποσό στήριξης για κάθε δικαιούχο είναι το γινόμενο των επιλέξιμων εκταρίων/κυψελών, που κατέχει, επί ένα ενιαίο ποσό ανά εκτάριο/κυψέλη για κάθε σχετικό τομέα/καλλιέργεια. Οι ενιαίες τιμές ανά εκτάριο/κυψέλη και τομέα/καλλιέργεια η οποία επλήγη από τις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες ή/και την ξηρασία ή/και τις έντονες ή άκαιρες βροχοπτώσεις είναι οι ακόλουθες:

α) Τομέας μελισσοκομίας: 15 ευρώ ανά κυψέλη

β) Καλλιέργεια βαμβακιού: 301 ευρώ ανά εκτάριο

γ) Καλλιέργεια κάστανου: 1.461 ευρώ ανά εκτάριο

δ) Καλλιέργεια αχλαδιών: 1.925 ευρώ ανά εκτάριο

ε) Καλλιέργεια αμυγδάλων: 1.461 ευρώ ανά εκτάριο

στ) Καλλιέργεια σύκων: 2.057 ευρώ ανά εκτάριο

ζ) Καλλιέργεια κελυφωτών φιστικιών: 1.461ευρώ ανά εκτάριο

η) Καλλιέργεια ηλίανθου: 204 ευρώ ανά εκτάριο

θ) Καλλιέργεια αμπέλου οινοποιίας: 1.019 ευρώ ανά εκτάριο

ι) Καλλιέργεια αμπελιού επιτραπέζιου: 2.447 ευρώ ανά εκτάριο

ια) Καλλιέργεια αραβόσιτου (καρπός και ενσίρωσης): 247 ευρώ ανά εκτάριο

ιβ) Καλλιέργεια φασολιού (βρώσιμο όσπριο): 1.408 ευρώ ανά εκτάριο (χρησιμοποιήθηκε ο μέσος όρος των τυπικών αποδόσεων των δύο κατηγοριών φασολιών)

Για τις καλλιέργειες του Κωπαϊδικού πεδίου οι τιμές ενίσχυσης ανάλογα με τις καλλιέργειες που επλήγησαν από την έλλειψη αρδευτικού νερού σε συνδυασμό με την ξηρασία και τις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες,αναφέρονται στον ακόλουθο πίνακα:

• Ειδικά για την ΠΕ Πιερίας και για τις μόνιμες καλλιέργειες που επλήγησαν από χαλάζι σε προανθικό στάδιο η τιμή ενίσχυσης είναι 1.416 ευρώ ανά εκτάριο, ανεξάρτητα της καλλιέργειας που επλήγη. Οι καλλιέργειες αυτές της ΠΕ Πιερίας που ενισχύονται οριζόντια από το παρόν μέτρο θα λάβουν ενίσχυση μόνο
  για ένα από τα δύο καταστροφικά αίτια, είτε για την άκαιρη, έντονη χαλαζόπτωση στο προ-ανθικό στάδιο, είτε για τις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες, την ξηρασία ή/και τις άκαιρες έντονες βροχοπτώσεις.
• Οι επαγγελματίες γεωργοί και οι νεοεισερχόμενοι επαγγελματίες γεωργοί σύμφωνα με τα στοιχεία του ΜΑΑΕ, λαμβάνουν το 100% της ανωτέρω προσδιορισθείσας ενίσχυσης, ενώ οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων (μη επαγγελματίες γεωργοί, εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ) το 50% αυτής.
• Το τελικό ποσό ανά δικαιούχο δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 42.000 ευρώ
• Η συνολική ενίσχυση από όλα τα χρηματοδοτικά μέσα που μπορεί να λάβει ένας δικαιούχος για τη συγκεκριμένη φυσική καταστροφή και καλλιέργεια/τομέας την περίοδο μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 δεν μπορεί να ξεπερνά τις 42.000 ευρώ.
• Σε περίπτωση που το επιλέξιμο συνολικό ποσό για το μέτρο είναι μεγαλύτερο του ποσού που έχει κατανεμηθεί σε αυτό, θα μειωθεί αναλογικά το εφάπαξ ποσό ανά δικαιούχο

Οι πληρωμές

Η καταβολή των ενισχύσεων αυτών ενδέχεται να γίνει έως  και τις 31 Δεκεμβρίου 2025 .

- Υπαρκτό το πρόβλημα με τον χαρακτηρισμό αγροτεμαχίων ως δασικές εκτάσεις λόγω της προχειρότητας στην σύνταξη των δασικών χαρτών την προηγούμενη περίοδο

Σοβαρό πρόβλημα με τις βασικές ενισχύσεις των αγροτών που κατέχουν μεικτά αγροτεμάχια με τεμάχια που χαρακτηρίστηκαν ως δασικά προέκυψε με την προκαταβολή των ενισχύσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως ενημερώθηκε από πολλούς αγρότες της Ημαθίας ο βουλευτής Τάσος Μπαρτζώκας.

Σε επικοινωνία του με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και τον αντιπρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Γεώργιο Κέντρο, ο Τάσος Μπαρτζώκας ενημερώθηκε ότι όντως υπήρξε πρόβλημα στον υπολογισμό του ποσοστού των αγροτεμαχίων έναντι των χαρακτηρισμένων ως δασικών εκτάσεων, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να υπολογιστεί σε πολλές περιπτώσεις μικρότερη έκταση από την πραγματική. Μάλιστα, έλαβε την διαβεβαίωση ότι το θέμα θα λυθεί άμεσα και η διαφορά που προέκυψε από το λάθος θα καταβληθεί στην εκκαθάριση του Δεκεμβρίου 2019.

Ωστόσο, ένα σοβαρό θέμα που αναδεικνύεται είναι αυτό των αγροτεμάχιων που ενώ για χρόνια είχαν χρήση ως αγροτική γη, τελικά χαρακτηρίστηκαν ως δασικές εκτάσεις, λόγω της προχειρότητας με την οποία συντάχθηκαν σε πολλές περιπτώσεις οι δασικοί χάρτες από την προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, όπως άλλωστε είχε επισημάνει κατά την ανάρτησή τους ο Τάσος Μπαρτζώκας. Βάση δε του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, απαγορεύεται ρητά η καταβολή ενίσχυσης για εκτάσεις που είναι χαρακτηρισμένες ως δασικές.

Αρμόδιο για το θέμα αυτό είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και ο βουλευτής ήδη ενεργεί ώστε να βρεθεί λύση. Όπως προέκυψε από τις σχετικές επαφές του Τάσου Μπαρτζώκα, η λύση που θα μπορούσε να δοθεί είναι ο αποχαρακτηρισμός ως δασικών των εκτάσεων που είναι χέρσες και αποδεδειγμένα καλλιεργούνται χρόνια και εντάχθηκαν στους δασικούς χάρτες από λάθος ή αμέλεια.

Σε κάθε περίπτωση, τονίζεται ότι οι μειωμένες ενισχύσεις για τα αγροτεμάχια δεν είναι οριστικές, αλλά έγιναν λόγω λάθους στο ηλεκτρονικό σύστημα. Για το θέμα των αγρών που χαρακτηρίστηκαν ως δασικές εκτάσεις θα υπάρξει συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, καθώς και με τις κατά τόπους διευθύνσεις Δασών.