Έναν νέο μηχανισμό καταγραφής και αξιολόγησης της οικονομικής συμπεριφοράς πολιτών και επιχειρήσεων προωθεί η κυβέρνηση, δημιουργώντας αυτό που ήδη αποκαλείται «κρατικός Τειρεσίας».

Πρόκειται για ένα σύστημα που θα συγκεντρώνει στοιχεία από σχεδόν ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, διαμορφώνοντας ένα ενιαίο οικονομικό και πιστοληπτικό «προφίλ» για κάθε πολίτη και για κάθε επιχείρηση!

Η πρωτοβουλία, την οποία υλοποιούν τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αναμένεται να ανοίξει νέα συζήτηση γύρω από τα όρια της κρατικής παρέμβασης στην οικονομική ζωή των πολιτών, αλλά και για τις εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Όλα τα οικονομικά στοιχεία σε μία βάση δεδομένων

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο σύστημα θα συλλέγει πληροφορίες από:

την ΑΑΔΕ και τις φορολογικές δηλώσεις,
τα ασφαλιστικά ταμεία,
τους δήμους,
τα περιουσιακά στοιχεία,
τις οικονομικές υποχρεώσεις προς το Δημόσιο,
το ιστορικό εξυπηρέτησης οφειλών.

Με βάση τα στοιχεία αυτά θα δημιουργείται μια συνολική εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου, η οποία θα αποτυπώνεται σε ειδική πιστοληπτική αξιολόγηση.

Η συμμετοχή των δήμων στο νέο σύστημα σημαίνει ότι και οι οικονομικές εκκρεμότητες προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση θα συνυπολογίζονται στη συνολική εικόνα του πολίτη ή της επιχείρησης.

Βαθμολογία για όλους

Το νέο μοντέλο προβλέπει:

έξι βαθμίδες αξιολόγησης για τα φυσικά πρόσωπα,
δέκα βαθμίδες για τις επιχειρήσεις.
Η αξιολόγηση δεν θα περιορίζεται στη σημερινή οικονομική κατάσταση, αλλά θα λαμβάνει υπόψη και τη συνέπεια στην εξόφληση προηγούμενων υποχρεώσεων, ώστε να εκτιμάται η δυνατότητα κάλυψης μελλοντικών οικονομικών δεσμεύσεων.

Βεβαίωση μέσα σε 24 ώρες

Οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση μέσω των κωδικών Taxisnet, προκειμένου να λαμβάνουν τη σχετική βεβαίωση μέσα σε ένα 24ωρο.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι τρίτοι θα μπορούν να αποκτούν πρόσβαση στη βεβαίωση μόνο με τη ρητή συναίνεση του ενδιαφερόμενου.

Ερωτήματα για τα προσωπικά δεδομένα και τη διαφάνεια

Η δημιουργία ενός τόσο εκτεταμένου μηχανισμού συγκέντρωσης οικονομικών δεδομένων αναμένεται να προκαλέσει πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις, καθώς τίθενται ζητήματα σχετικά με την έκταση της κρατικής εποπτείας, τη διαφάνεια του τρόπου αξιολόγησης και τις εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Παράλληλα, μένει να αποσαφηνιστεί με ποιον τρόπο θα επηρεάζει στην πράξη μια ενδεχόμενη χαμηλή βαθμολογία τις συναλλαγές πολιτών και επιχειρήσεων με το Δημόσιο ή ακόμη και με ιδιωτικούς φορείς, καθώς και ποια διαδικασία θα ακολουθείται σε περίπτωση αμφισβήτησης ή διόρθωσης των στοιχείων.

Ο λεγόμενος «κρατικός Τειρεσίας» αποτελεί μία ακόμη ψηφιακή μεταρρύθμιση της κυβέρνησης, η οποία, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της, αποσκοπεί στη βελτίωση της αξιολόγησης της οικονομικής φερεγγυότητας.

Την ίδια ώρα, όμως, αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, καθώς εγείρει εύλογα ερωτήματα για την ισορροπία μεταξύ της αξιοποίησης των ψηφιακών εργαλείων και της προστασίας των δικαιωμάτων και της ιδιωτικότητας των πολιτών.

Τα σκαλοπάτια των αξιολογήσεων

Για τα φυσικά πρόσωπα η κλίμακα αξιολόγησης περιλαμβάνει έξι επίπεδα: Α, Α-, Β, Β-, C και D, με την τελευταία την D, η οποία αντιστοιχεί στην χαμηλότερη δυνατή πιστοληπτική εικόνα να αποδίδεται εφόσον διαπιστώνονται σοβαρές ληξιπρόθεσμες οφειλές είτε προς το Δημόσιο είτε προς ιδιωτικούς φορείς.

Σύμφωνα με την απόφαση, με βάση τα κριτήρια ενοποιημένης βαθμολόγησης παράγονται οι κλίμακες ενοποιημένης βαθμολόγησης για φυσικά πρόσωπα ως εξής:

«Α» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετική πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«Α-» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει πολύ υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«Β» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«Β-» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει μέτρια πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«C» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«D» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετικά χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

Οι βαθμίδες αξιολόγησης των επιχειρήσεων

Η κλίμακα ενοποιημένης βαθμολόγησης των νομικών προσώπων είναι η ακόλουθη:

«A» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετική πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«A-» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει πολύ υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση

«B1» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«B2» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«B-1» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει μέτρια πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«B-2» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει μέτρια πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«C1» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«C2» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«C-» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει πολύ χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

«D» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετικά χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.