Την Μεγάλη Δευτέρα 6 Απριλίου το απόγευμα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων χοροστάτησε στην Ακολουθία του Νυμφίου (Ὀρθρος της Μεγάλης Τρίτης) και κήρυξε τον θείο λόγο στον Ιερό Ναό του Αγίου Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας.

Προ της απολύσεως της ιεράς Ακολουθίας ο Σεβασμιώτατος τέλεσε την εις Αναγνώστη χειροθεσία του ιερόπαιδος της Ενορίας κ. Παύλου Ραφαήλ Μπαλάτσα.

Ομιλία Σεβασμιωτάτου

«Τήν ὥραν, ψυχή, τοῦ τέλους ἐννοήσασα καί τήν ἐκκοπήν τῆς συκῆς δειλιάσασα, τό δοθέν σοι τάλαντον φιλοπόνως ἔργασαι».

Μία προτροπή μᾶς ἀπηύθυνε ὁ ἱερός ὑμνογράφος καί ποιητής τοῦ κοντακίου πού ἀκούσαμε πρό ὀλίγου. Μία προτροπή μέ ἰδιαίτερη βαρύτητα, γιατί ἡ ἐφαρμογή της δέν ἔχει μόνο πρόσκαιρες συνέπειες, ἀλλά ἀπό αὐτήν ἐξαρτᾶται καί τό αἰώνιο μέλλον μας.  

Τί μᾶς προτρέπει, λοιπόν, ὁ ἱερός ὑμνογράφος; Μᾶς προτρέπει νά ἐγκαταλείψουμε τήν πνευματική ραθυμία καί νά δραστηριοποιηθοῦμε πρός ὄφελος καί σωτηρία τῆς ψυχῆς μας.

Γιά τόν σκοπό αὐτό μᾶς ὑπενθυμίζει τό παράδειγμα τῆς συκῆς, τήν ὁποία, ὅταν ὁ Χριστός ἀναζήτησε καρπούς, δέν βρῆκε. Ἔτσι τήν ἐπιτίμησε καί ξεράθηκε.

Καί ἐάν ἡ ἀκαρπία τῆς συκῆς θεωρήθηκε ραθυμία καί γι᾽ αὐτό τιμωρήθηκε, παρότι ἐπρόκειτο γιά δένδρο πού δέν διέθετε λογική, ἀντιλαμβανόμαστε πόσο μεγαλύτερη εὐθύνη ἔχουμε ἐμεῖς πού εἴμαστε λογικά ὄντα καί πλάσματα τοῦ Θεοῦ, ἀπό τά ὁποῖα ἀναμένει νά ἀξιοποιήσουμε τά χαρίσματα πού μᾶς ἔδωσε καί νά ἐργασθοῦμε, ὅπως ἐργάζεται καί Ἐκεῖνος, γιά νά ἐπιτελέσουμε ἔργα ἀγαθά καί εὐάρεστα στήν ἀγάπη του ἀλλά καί γιά νά ἀποφύγουμε τή ραθυμία, ἡ ὁποία μπορεῖ νά γίνει αἰτία τῆς καταστροφῆς μας.

Καί αὐτό γιατί δέν πρέπει νά ξεχνοῦμε ὅτι ἀπό τήν ἡμέρα τῆς ἐξώσεως τῶν πρωτοπλάστων ἀπό τόν παράδεισο, οἱ ἄνθρωποι  ἔχουμε μία φυσική ροπή πρός τό κακό καί τήν ἁμαρτία, μία ροπή πού εἶναι δικαιολογημένη, γιατί ὁ δρόμος τῆς ἁμαρτίας εἶναι ὁ εὔκολος δρόμος, εἶναι «ἡ εὐρύχωρος ὁδός», τήν ὁποία μποροῦμε, στήν ἀρχή τουλάχιστον, νά βαδίσουμε μέ ἄνεση καί χωρίς κόπο, καί τό κυριότερο χωρίς νά ἀντιλαμβανόμαστε τίς θλιβερές συνέπειες πού ἔχει γιά τή ζωή μας ἡ ἐπιλογή αὐτή.

Ἀντίθετα, ὁ δρόμος τῆς ἀρετῆς καί τῆς ἁγιότητος εἶναι «ἡ στενή καί τεθλιμμένη ὁδός», τήν ὁποία συχνά τήν ἀρνούμεθα καί τήν ἀπορρίπτουμε, ἐπειδή δέν μποροῦμε νά δοῦμε καί νά κατανοήσουμε τό τέλος της.

Ἀκούοντας αὐτά ἴσως κάποιοι θά σκέφτονται ὅτι δέν ἀνήκουν οὔτε στή μία οὔτε στήν ἄλλη κατηγορία. Ἴσως σκέφτονται ὅτι μπορεῖ νά μήν ἔχουν ἀκολουθήσει τόν δύσκολο δρόμο τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς ἀλλά δέν ἔχουν πάρει καί τόν κατήφορο τῆς ἁμαρτίας.

Ὅμως ἡ στάση αὐτή δέν μᾶς ἀπαλλάσσει ἀπό τήν κατάκριση καί τήν τιμωρία τοῦ Θεοῦ. Διότι εἶναι ἡ στάση τῆς ραθυμίας, τήν ὁποία καταδικάζει σήμερα ὁ Χριστός μέ τό παράδειγμα τῆς ἄκαρπης συκῆς ἀλλά καί τοῦ ὀκνηροῦ δούλου.

Ἡ ραθυμία εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ ὅτι δέν συνειδητοποιοῦμε πώς δέν εἴμαστε αἰώνιοι στή γῆ, τοῦ ὅτι δέν συνειδητοποιοῦμε πώς δέν γνωρίζουμε οὔτε πότε θά μᾶς καλέσει ὁ Θεός κοντά του οὔτε πότε θά ἔρθει ἐν δόξῃ γιά νά κρίνει «ζῶντας καί νεκρούς».

Ἔτσι, καθώς δέν γνωρίζουμε κάποια συγκεκριμένη ἡμερομηνία, ἀναβάλλουμε τή δραστηριοποίησή μας στά ἔργα τῆς ἀρετῆς. Νομίζουμε ὅτι ἔχουμε χρόνο μπροστά μας καί δέν πειράζει ἐάν ἀφήσουμε τά καλά ἔργα γιά τό μέλλον.

Ὅμως ὁ Θεός δέν μᾶς θέλει ράθυμους, δέν μᾶς θέλει ἀδιάφορους, δέν μᾶς θέλει νά ἐργαζόμαστε τά ἔργα τῆς ἀγάπης καί τῆς ἁγιότητος ἀπό τόν φόβο τῆς δικῆς του ἐμφανίσεως καί παρουσίας, ἀλλά ἀπό ἀγάπη πρός Αὐτόν καί μέ τή θέλησή μας νά ἀκολουθήσουμε τόν δρόμο τῆς ζωῆς σύμφωνα μέ τίς ἐντολές του.

Καί ὁ λόγος πού μᾶς τό ζητᾶ αὐτό, εἶναι, γιατί, ἐάν δέν ζοῦμε σύμφωνα μέ τίς ἐντολές του καί ἐάν ἀδιαφοροῦμε καί ἀφήνουμε τόν χρόνο τῆς ζωῆς μας νά περνᾶ ἀνεκμετάλλευτος καί χωρίς καρπούς, τότε δέν κινδυνεύουμε μόνο νά στερηθοῦμε τήν αἰώνια ζωή, ἀλλά θά ἔχουμε χάσει καί τήν παροῦσα· θά ἔχουμε χάσει τό μεγαλύτερο δῶρο πού Ἐκεῖνος μᾶς χάρισε, τό δῶρο τῆς ζωῆς καί τήν εὐκαιρία νά παράξουμε καρπούς ἀγαθούς καί ἔργα ἀγαθά καί νά μήν μείνουμε ἄκαρποι καί ἑπομένως ἄχρηστοι γιά τόν κόσμο, γιά τόν Θεό, γιά τούς ἀδελφούς μας καί γιά τόν ἴδιο τόν ἑαυτό μας.

Καί ἐάν τίποτε ἄλλο δέν μπορεῖ νά μᾶς ξυπνήσει ἀπό τήν αὐτή τήν κατάσταση τῆς ἀπραξίας καί τῆς ραθυμίας, ἄς ἀκούσουμε σήμερα τήν φωνή τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπό τούς στίχους τοῦ κοντακίου καί ἄς ἐπαναλάβουμε στόν ἑαυτό μας τά λόγια τοῦ ὑμνογράφου: «τήν ὥραν, ψυχή τοῦ τέλους ἐννοήσασα καί τήν ἐκκοπήν τῆς συκῆς δειλιάσασα, τό δοθέν σοι τάλαντον φιλοπόνως ἔργασαι …» γιά νά «μή μείνωμεν ἔξω τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ».

Την Κυριακή των Βαΐων 13 Απριλίου το απόγευμα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων χοροστάτησε στην Ακολουθία του Νυμφίου και κήρυξε τον θείο λόγο στον Ιερό Ναό του Αγίου Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας.

Ομιλία Σεβασμιωτάτου

«Καί μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα».

Εἰσερχόμεθα ἤδη ἀπό ἀπόψε στήν Ἁγία καί Μεγάλη Ἑβδομάδα, καί ἡ Ἐκκλησία μας μᾶς καλεῖ νά ὑποδεχθοῦμε τόν Νυμφίο Χριστό πού ὁδεύει πρός τό Πάθος γιά τή δική μας σωτηρία. Μᾶς καλεῖ νά τόν ὑποδεχθοῦμε ὄχι «μετά βαΐων καί κλάδων», ὅπως εἴδαμε τό πρωί νά τόν ὑποδέχονται οἱ Ἰσραηλίτες κατά τήν εἴσοδό του στήν Ἱερουσαλήμ, ἀλλά «γρηγοροῦντες». Μᾶς καλεῖ, δηλαδή, νά μήν ἀδιαφορήσουμε, ὅπως κάνουμε συχνά σέ διάφορες στιγμές τῆς ζωῆς μας, ἀλλά νά εἴμαστε σέ διαρκῆ ἐγρήγορση, γιά νά ζήσουμε καί ἐμεῖς ὅλα αὐτά πού ἔζησε καί ὑπέμεινε ὁ Χριστός γιά τή σωτηρία μας.

Καί γιά νά τονίσει ὁ ἱερός ὑμνογράφος τή σημασία καί τή σπουδαιότητα τήν ὁποία ἔχει ἡ ἐγρήγορση στήν πνευματική μας ζωή, μακαρίζει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, ὅταν θά ἔρθει ὁ Νυμφίος, θά τούς βρεῖ γρηγοροῦντες. Δέν θά καθεύδουν, δηλαδή, καί δέν θά κοιμοῦνται, ὅπως οἱ μωρές παρθένες, οὔτε θά ἀσχολοῦνται μέ ἄλλα πράγματα, ἀδιαφορώντας γιά τήν ἄφιξή του, ὅπως ἔκαναν ἐκεῖνοι, τούς ὁποίους κάλεσε στό Μέγα Δεῖπνο καί προέβαλαν φθηνές δικαιολογίες, ἀλλά θά εἶναι ἕτοιμοι γιά νά ὑποδεχθοῦν τόν Χριστό καί νά ζήσουν τήν παρουσία του προετοιμασμένοι κατάλληλα.

Ἡ ἐγρήγορση εἶναι ἡ ἀπαραίτητη προϋπόθεση τῆς σωτηρίας μας. Τίποτε δέν ἐπιτυγχάνεται χωρίς αὐτήν, ἀλλά καί τίποτε δέν διατηρεῖται χωρίς αὐτήν. Ὅπως μᾶς διδάσκει ὁ Χριστός στήν παραβολή τῶν δέκα παρθένων, οἱ πέντε παρθένες πού ἔμειναν ἐκτός τοῦ νυμφῶνος καί στερήθηκαν τή χαρά τοῦ γάμου, δέν τήν στερήθηκαν γιατί ὑστεροῦσαν ἀπό τίς πέντε φρόνιμες στήν ἀρετή, ὑστεροῦσαν ὅμως στήν ἐγρήγορση. 

«Ἐκάθευδον», λέει ὁ Χριστός, ὅταν ἦλθε ὁ Νυμφίος. Εἶχαν ὑποχωρήσει στή φυσική ἀνάγκη τοῦ ὕπνου, ἀποδεικνύοντας ὅτι δέν εἶχαν τή δύναμη νά θυσιάσουν τά πάντα καί νά νικήσουν ἀκόμη καί τή φυσική αὐτή ἀνάγκη, γιά νά ἀπολαύσουν τόν Νυμφίο Χριστό καί νά ζήσουν αὐτό γιά τό ὁποῖο προετοιμαζόταν.

Καί ὅταν ξύπνησαν ἀπό τίς φωνές ἐκείνων πού προανήγγειλαν τήν ἔλευση τοῦ Νυμφίου, τότε διαπίστωσαν ὅτι εἶχαν σβύσει οἱ λυχνίες τους καί ὅτι δέν εἶχαν φροντίσει νά φέρουν μαζί τους ἐπιπλέον λάδι. 

Πόσο τραγικό εἶναι αὐτό! Νά ἐπιθυμεῖς κάτι, νά προετοιμάζεσαι γιά κάτι καί τελικά νά τό στερηθεῖς, γιατί νικήθηκες ἀπό τή ραθυμία, ἔστω καί γιά λίγο, ἔστω καί γιά μιά στιγμή.

Ἡ ραθυμία, λέγουν οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶναι τό πιό ἀποτελεσματικό ὅπλο πού ἔχει ὁ διάβολος ἐναντίον μας. Καί εἶναι τό πιό ἀποτελεσματικό, γιατί ἡ ραθυμία δημιουργεῖ τίς κατάλληλες προϋποθέσεις, ὥστε νά μᾶς νικήσει ὁ πονηρός καί νά μᾶς ὁδηγήσει στήν ἁμαρτία καί στήν πτώση. 

Ἡ πνευματική ζωή εἶναι ἕνας διαρκής πόλεμος. Καί ὅπως στόν πόλεμο, ἄν κάποιος ἀδιαφορήσει, ἄν κάποιος ἀφαιρεθεῖ καί δέν προσέξει, ἔστω καί στιγμιαῖα, ἄν δέν παραμένει διαρκῶς προσηλωμένος στόν στόχο του, τότε πολύ εὔκολα μπορεῖ ὁ ἐχθρός νά τόν νικήσει. Τό ἴδιο ἀκριβῶς συμβαίνει καί μέ τήν πνευματική ζωή. Ἡ ραθυμία μας ἀνοίγει πολύ εὔκολα τήν πόρτα τῆς ψυχῆς μας στόν διάβολο καί τοῦ δίδει τό δικαίωμα νά στήσει τίς παγίδες του καί νά μᾶς ἐξαπατήσει.

Ἡ ἐγρήγορση ὅμως εἶναι καί ἀπόδειξη τῆς ἀγάπης μας πρός τόν Χριστό. Ὅπως, ὅταν ἀγαποῦμε καί ἐνδιαφερόμεθα γιά κάποιον ἄνθρωπο, εἴμαστε πρόθυμοι νά ἀγρυπνήσουμε γιά νά τόν περιμένουμε καί νά τόν δοῦμε, καί δέν μποροῦμε νά ἡσυχάσουμε μέχρι νά ἔλθει ἤ μέχρι νά μάθουμε κάτι γι᾽ αὐτόν, τό ἴδιο πρέπει νά αἰσθανόμεθα καί γιά τόν Χριστό. 

Ἄν θέλουμε νά εἴμαστε μαζί του, θά πρέπει νά μήν ἀδιαφοροῦμε. Θά πρέπει νά εἴμαστε πάντοτε σέ ἐγρήγορση γιά νά μήν τόν χάσουμε, γιά νά μήν τόν στερηθοῦμε. 

Ὁ ἴδιος ὁ Χριστός θεωρεῖ τήν ἐγρήγορση ὡς ἀπόδειξη τῆς ἀγάπης μας πρός Αὐτόν. Τήν ἐγρήγορση ζήτησε ἀπό τούς μαθητές του, ὅταν τούς ἄφησε νά προσεύχονται στόν κῆπο τῆς Γεθσημανῆ πρίν ἀπό τήν προδοσία τοῦ Ἰούδα, γιά νά μήν εἰσέλθουν, ὅπως τούς εἶπε, «εἰς πειρασμόν». Αὐτήν ζητᾶ καί ἀπό ἐμᾶς σήμερα καί ὅλες αὐτές τίς ἡμέρες ἀλλά καί σέ ὅλη μας τήν ζωή, ἐάν θέλουμε νά ὑποδεχόμεθα τόν Χριστό στήν ψυχή μας καί νά μήν στερούμεθα τῆς παρουσίας του καί σ᾽αὐτή τή ζωή, ἀλλά πολύ περισσότερο γιά νά μήν τήν στερηθοῦμε αἰώνια.

Ἄς σκεφθοῦμε τί κάνουμε γι᾽ αὐτό. Ἄς σκεφθοῦμε κατά πόσον βρισκόμαστε σέ ἐγρήγορση γιά χάρη του καί ἄς πράξουμε ἀνάλογα. «Ἰδού ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός καί μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα.