114 Χρόνια Ελεύθερο Πλατύ: Εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για την Απελευθέρωση και τη Μάχη του Λουδία
19 Οκτ 2026ΠΛΑΤΥ ΗΜΑΘΙΑΣ, 20 Οκτωβρίου 2026 – Η Δημοτική Κοινότητα Πλατέος Ημαθίας διοργανώνει εκδηλώσεις τιμής και μνήμης με αφορμή τη συμπλήρωση 114 χρόνων από την ιστορική Απελευθέρωση του Πλατέος (20 Οκτωβρίου 1912 – 20 Οκτωβρίου 2026).
Φέτος συμπληρώνεται παραπάνω από ένας αιώνας από την ιστορική Μάχη του Λουδία (Καρά Ασμάκ), γνωστή και ως Μάχη του Πλατύ. Πρόκειται για μια κορυφαία στιγμή αυτοθυσίας, όπου οι ήρωες Πρόσκοποι και ο Ελληνικός Στρατός αγωνίστηκαν με σθένος, γράφοντας μια χρυσή σελίδα στην τοπική και εθνική ιστορία και ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για τη λύτρωση και την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Με αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας και ευλάβειας, τιμάται η μνήμη όλων εκείνων που θυσιάστηκαν για μια ελεύθερη Ελλάδα, μια ελεύθερη Μακεδονία και ένα ελεύθερο Ρουμλούκι.
Στο πλαίσιο των εορτασμών, απευθύνεται ανοιχτή πρόσκληση προς όλους τους πολίτες να παραστούν στην επιμνημόσυνη δέηση.
Πληροφορίες Τελετής:
• Ημερομηνία: Τρίτη, 20 Οκτωβρίου 2026
• Ώρα: 11:00 π.μ.
• Τοποθεσία: Αναθηματική στήλη (πλησίον ΟΣΕ), Πλατύ Ημαθίας
• Πρόγραμμα: Τέλεση τρισάγιου και κατάθεση στεφάνων προς τιμήν των Ηρώων Προσκόπων.
Εκ της Προέδρου της Δημοτικής Κοινότητας Πλατέος
Κουλερίδης Χ. Κωνσταντίνος
Μέλος Δημοτικής Κοινότητας Πλατέος
Ο ΛΟΝΑΠ « To Ρουμλούκι» γιόρτασε την Απελευθέρωση της Αλεξάνδρειας με ένα ξεχωριστό, παραδοσιακό γλέντι!
18 Οκτ 2026Μια βραδιά γεμάτη παράδοση, μουσική και αγάπη για τον τόπο, με πρωταγωνιστή τον Λαογραφικό Όμιλο Ντόπιων Αλεξανδρείας και Περιχώρων «Το Ρουμλούκι».
Με ένα παραδοσιακό γλέντι που συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, ο Λαογραφικός Όμιλος Ντόπιων Αλεξανδρείας και Περιχώρων «Το Ρουμλούκι» τίμησε την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 την επέτειο της Απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας από τον τουρκικό ζυγό, στέλνοντας το δικό του μήνυμα για τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της διατήρησης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Στις φιλόξενες, ιδιόκτητες εγκαταστάσεις του Ομίλου, η βραδιά εξελίχθηκε σε μια μεγάλη γιορτή, με τη συμμετοχή μελών, φίλων και ανθρώπων που αγαπούν την παράδοση και αναγνωρίζουν την αξία της συλλογικής προσπάθειας. Η εντυπωσιακή προσέλευση, η ζωντανή μουσική, ο χορός, οι εκλεκτοί μεζέδες και το άφθονο κρασί δημιούργησαν μια ζεστή ατμόσφαιρα, με το κέφι να παραμένει αμείωτο μέχρι αργά.
Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ο πρόεδρος του Ομίλου, Άρης Βαφόπουλος, ο οποίος ευχαρίστησε όλους όσοι στηρίζουν διαχρονικά την πορεία και το έργο του συλλόγου.
Χαιρετισμό απηύθυνε και ο χοροδιδάσκαλος του Ομίλου, Δημήτρης Σαμαράς, συμβάλλοντας με την παρουσία του σε μια βραδιά αφιερωμένη στον πολιτισμό και τη λαϊκή μας κληρονομιά.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο υφυπουργός Ανάπτυξης και βουλευτής Ημαθίας Λάζαρος Τσαβδαρίδης, καθώς και ο βουλευτής Ημαθίας Τάσος Μπαρτζώκας, οι οποίοι εξέφρασαν τη στήριξή τους στο πολιτιστικό έργο του Ομίλου. Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι φορέων και άλλοι επίσημοι.
Για την ιστορία
Η 18η Οκτωβρίου αποτελεί ημερομηνία-ορόσημο για την Αλεξάνδρεια. Ήταν το 1912, όταν ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε στον τότε Γιδά, απελευθερώνοντάς τον από την Οθωμανική κατοχή, πριν συνεχίσει την πορεία του προς τη Θεσσαλονίκη.
Η ιστορική αυτή ημέρα δεν θα είχε καθιερωθεί επίσημα χωρίς την πολύχρονη επιμονή και αγωνιστικότητα του Λαογραφικού Ομίλου “ΤΟ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ” και του αείμνηστου προέδρου του, Βαγγέλη Μοσχόπουλου. Ήδη από το 1988, ο Όμιλος είχε αναλάβει την πρωτοβουλία εξεύρεσης της ακριβούς ημερομηνίας της Απελευθέρωσης, αποστέλλοντας έγγραφα προς τις αρχές και τους ιστορικούς φορείς.
Με επίσημη απάντηση του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στις 22 Νοεμβρίου 1988, αναγνωρίστηκε η 18η Οκτωβρίου 1912 ως ημέρα Απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας. Από το 1989, ο Όμιλος τελεί κάθε χρόνο Δοξολογία στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, κρατώντας ζωντανή τη μνήμη των γεγονότων.
Το 2014, με το Προεδρικό Διάταγμα υπ’ αριθμόν 33 (26 Φεβρουαρίου 2014), η 18η Οκτωβρίου καθιερώθηκε επίσημα ως τοπική αργία, δικαιώνοντας την πολυετή προσπάθεια του Ομίλου και αναδεικνύοντας τη σημασία της για την τοπική ιστορία και ταυτότητα.
Κατάθεση Στεφάνων και Eπιμνημόσυνη δέηση για την 114η Επέτειο Απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας
18 Οκτ 2026Με εθνική υπερηφάνεια πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής 18 Οκτωβρίου 2026 η επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο της πόλης της Αλεξάνδρειας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την 114η Επέτειο της Απελευθέρωσης από τον τουρκικό ζυγό.
Το τρισάγιο στο Ηρώο της Αλεξάνδρειας τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμων, τιμώντας τη μνήμη των πεσόντων που αγωνίστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την 114η επέτειο της Απελευθέρωσης της πόλης.
Αντιπροσωπείες μαθητών των σχολείων της Αλεξάνδρειας, πολιτιστικών και αθλητικών συλλόγων, προσκόπων και οδηγών προσήλθαν στο Ηρώο με επικεφαλής το διδακτικό προσωπικό και τους βαθμοφόρους, αποτίοντας φόρο τιμής στους ήρωες που θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας. Οι νεαροί μαθητές κρατούσαν ελληνικές σημαίες, συμβολίζοντας τη συνέχεια της μνήμης και της εθνικής συνείδησης από γενιά σε γενιά.
Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι πολιτιστικών, αθλητικών και τοπικών φορέων, καθώς και μέλη της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του τόπου, που τίμησαν με την παρουσία τους τη σημαντική αυτή ιστορική στιγμή για την πόλη.
Η τελετή ξεκίνησε με την τέλεση επιμνημόσυνης δέησης, ενώ ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από τις αντιπροσωπείες και τους επισήμους. Στη συνέχεια, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των Πεσόντων υπέρ της Πατρίδας, μέσα σε κλίμα σεβασμού και η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την Ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, που ψάλθηκε με υπερηφάνια από όλους τους παρευρισκόμενους.
Η σημερινή ημέρα αποτελεί υπενθύμιση της ιστορικής μνήμης και της εθνικής μας ταυτότητας· ένα ζωντανό μήνυμα τιμής προς εκείνους που αγωνίστηκαν, ώστε η Αλεξάνδρεια να ζει ελεύθερη.
Με κάθε λαμπρότητα και επισημότητα γιορτάστηκε την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 η 114η Επέτειος της Απελευθέρωσης της πόλης της Αλεξάνδρειας από τον τουρκικό ζυγό. Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το πρωί με τη Θεία Λειτουργία και την Επίσημη Δοξολογία που τελέστηκαν στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αλεξάνδρειας.
Της Δοξολογίας προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμων, ο οποίος ανέπεμψε ευχαριστήριες δεήσεις για την ελευθερία της πόλης, ευλογώντας τους παρευρισκόμενους και τονίζοντας την αξία της ενότητας και της πίστης ως θεμέλια της εθνικής μας πορείας.
Στη δοξολογία για την 114η επέτειο της Απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας παρέστησαν ο Υφυπουργός Ανάπτυξης και βουλευτής Ημαθίας της Νέας Δημοκρατίας, Λάζαρος Τσαβδαρίδης, οι βουλευτές Ημαθίας της Νέας Δημοκρατίας, Τάσος Μπαρτζώκας και Στέλλα Αραμπατζή, καθώς και ο βουλευτής Ημαθίας της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Κωτίδης.
Στην τελετή παρέστησαν επίσης εκπρόσωποι της Πολιτικής και Στρατιωτικής Ηγεσίας του τόπου, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αντιπροσωπείες μαθητών σχολείων και πολιτιστικών συλλόγων με τις ελληνικές σημαίες τους, καθώς και πλήθος πολιτών που τίμησαν με την παρουσία τους την ιστορική αυτή ημέρα.
Αμέσως μετά τη Δοξολογία, πραγματοποιήθηκε η εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας από τον κ. Δημήτριο Πανταζόπουλο Ερευνητή Ιστορίας -Λαογραφίας, ο οποίος αναφέρθηκε στα γεγονότα του Οκτωβρίου του 1912, όταν τμήμα του Ελληνικού Στρατού απελευθέρωσε τον τότε Γιδά από τον Οθωμανικό ζυγό, χαρίζοντας στην πόλη το ανεκτίμητο δώρο της ελευθερίας.
Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν με κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο της Αλεξάνδρειας, όπου εκπρόσωποι αρχών, φορέων, μαθητών και συλλόγων τίμησαν με σεβασμό τη μνήμη των ηρώων που θυσιάστηκαν για την πατρίδα.
Με εθνική υπερηφάνεια τιμήθηκε το πρωί της Κυριακής, 18 Οκτωβρίου 2026, η επέτειος της απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας από τον Οθωμανικό ζυγό.
Στις 8:00, παρουσία διμοιρίας οπλιτών μέριμνας Κ.Ε.Α.Σ., αποδόθηκαν τιμές και υψώθηκε η Ελληνική Σημαία στο Ηρώο Πεσόντων της πόλης, σηματοδοτώντας την έναρξη των εκδηλώσεων για τη σημαντική αυτή ημέρα της τοπικής ιστορίας.
Τον Οκτώβριο του 1912, κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, η Ελλάδα βρισκόταν σε πολεμική σύρραξη με την παραπαίουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Ελληνικός Στρατός, στη νικηφόρα πορεία του προς τη Θεσσαλονίκη, έφτασε στον τότε Γιδά – τη σημερινή Αλεξάνδρεια – την 18η Οκτωβρίου 1912. Μετά από αιώνες δουλείας και σκλαβιάς, τμήμα Ιππικού του Ελληνικού Στρατού εισήλθε στην πόλη, όπου έγινε δεκτό με ενθουσιασμό και δάκρυα συγκίνησης από τους κατοίκους.
Η ημέρα αυτή έμεινε χαραγμένη στη συλλογική μνήμη των κατοίκων της περιοχής ως σύμβολο ελευθερίας. Έναν αιώνα αργότερα, με το φύλλο 118 (τεύχος Α΄) της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως στις 28 Μαΐου 2013, η 18η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως Εορτή Τοπικής Σημασίας για την πόλη της Αλεξάνδρειας. Επιπλέον, με το φύλλο 59 (τεύχος Α΄, έκδοση 11 Μαρτίου 2014) η ημερομηνία ανακηρύχθηκε και επίσημα ως αργία για τη Δημοτική Ενότητα Αλεξάνδρειας του Νομού Ημαθίας.
Η σημερινή ημέρα υπενθυμίζει σε όλους ότι η ελευθερία δεν είναι αυτονόητη, αλλά κατακτήθηκε με θυσίες και αγώνες.
Η Αλεξάνδρεια τιμά με περηφάνια εκείνους που πολέμησαν, για να κυματίζει σήμερα η γαλανόλευκη στον τόπο μας.
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Ο Λαογραφικός Όμιλος Ντόπιων Αλεξάνδρειας και Περιχώρων «Το Ρουμλούκι» σας προσκαλεί στην καθιερωμένη εκδήλωση για την επέτειο της Απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας από τον Τουρκικό ζυγό.
Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026
Ώρα 19:30
Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαίτερα και θα αποτελέσει ευκαιρία να τιμήσουμε όλοι μαζί την ιστορική μνήμη και την ελευθερία του τόπου μας, κρατώντας ζωντανή την ιστορία και την παράδοσή μας.
Σας περιμένουμε στις εγκαταστάσεις του Ομίλου μας!
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Η 18η Οκτωβρίου αποτελεί την κορυφαία ιστορική επέτειο για την πόλη μας, την ημέρα που η Αλεξάνδρεια αποτίναξε τον ζυγό και κέρδισε την ελευθερία της. Για να τιμήσουμε αντάξια τους αγώνες των προγόνων μας και να κρατήσουμε ζωντανή την ιστορική μας ταυτότητα, επιθυμούμε φέτος να διοργανώσουμε μια μεγάλη πολιτιστική γιορτή, αμέσως μετά το πέρας της καθιερωμένης παρέλασης.
Στόχος μας είναι η ελευθερία της πόλης μας να εορταστεί μέσα από την παράδοση. Καλούμε τα χορευτικά τμήματα όλων των συλλόγων να ενωθούν σε ένα ενιαίο, μεγαλειώδες συλλογικό παραδοσιακό σεργιάνι. Θέλουμε το κέντρο της Αλεξάνδρειας να πλημμυρίσει από τους ρυθμούς, τα χρώματα και τη λεβεντιά της ελληνικής παράδοσης, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα ενότητας, μνήμης και χαράς για την απελευθέρωση της πόλης μας.
Πληροφορίες Εκδήλωσης:
- Ημερομηνία: Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026
- Ώρα έναρξης: Αμέσως μετά τη λήξη της παρέλασης
- Τόπος: Αύλειος χώρος Πνευματικού Πολιτιστικού Κέντρου Αλεξάνδρειας
Παρακαλούνται θερμά οι ενδιαφερόμενοι σύλλογοι να ενημερώσουν για την πρόθεση συμμετοχής τους, καθώς και για τον εκτιμώμενο αριθμό των χορευτών τους, το αργότερο έως τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026.
Στοιχεία Επικοινωνίας & Δηλώσεις Συμμετοχής:
- Αρμόδιο τμήμα: Γραφείο Πολιτισμού Δήμου Αλεξάνδρειας
- Τηλέφωνο: 23330 53217 (Εσωτ. 2)
- Email: pouloutidou @alexandria.gr
Η ενεργός συμμετοχή των πολιτιστικών συλλόγων αποτελεί ύψιστη τιμή και είναι καθοριστική για να λαμπρύνει ο εορτασμός αυτής της σπουδαίας και ένδοξης ιστορικής ημέρας για τον Δήμο μας.
¨ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ¨– 18 Οκτωβρίου 1912: Η απελευθέρωση του Γιδά - Του Γιάννη Μοσχόπουλου
18 Οκτ 2025ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
Την Τετάρτη 17.10.1912:
Η αναγνώριση της ΙΙΙης Μεραρχίας έφθασε πρωΐ μέχρι τη Ρέσιανη (το σημερινό Βρυσάκι), από όπου ανέφερε: «Αριθ. 535 / Ρέσιανη 17-Χ-12, ώρα 8.35 πρωΐας. Εκ πληροφοριών (που προφανώς συνέλεξαν από χωρικούς) τα χωρία Σχοινά - Γιδάς είναι ελεύθερα (δηλαδή κενά) εχθρού. Περίπολοι ιππικού ανεφάνησαν υποχωρήσασαι. Παρεδόθησαν (από χωρικούς;) και εστάλησαν αιχμάλωτοι».
Η αναγνώριση της Ιης Μεραρχίας, το πρωΐ έφθασε στη σιδερένια γέφυρα του Αλιάκμονα στο Νησέλι και ανέφερε: «Νησέλι 17-Χ-12, ώρα 8.35΄ πρωΐας. Γεν. Στρατηγείον. / Ευρίσκομαι επί της μεγάλης σιδηράς γέφυρας, την οποία χθές ο εχθρός επεχείρησε να καταστρέψη. Βλάβην υπέστη μικράν [...]. Εις το έμπροσθεν της γεφύρας χωρίον Γιδά εθεάθησαν περί τους δέκα ιππείς εχθρού. Ημέτερος Στρατός ουδαμού ανεφάνη».
Η αναγνώριση της ημιλαρχίας της ΙΙης Μεραρχίας ανέφερε στις 10:00 ότι κινήθηκε το ένα τμήμα της δια το ταχύ επί χειροκινήτης τρεζίνας προς την γέφυραν Νησέλι, το δε υπόλοιπον τμήμα επιζητούν την μετά του εχθρού επαφήν, επέτυχε ταύτην εις Καψόχωραν και Γιδά, δηλαδή δυτικά από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό. Στις 11:15 η αναγνώριση της ημιλαρχίας της ΙΙης Μεραρχίας ανέφερε «... Έξωθεν Λουτρού περίπολοι εχθρικού ιππικού».
Την Πέμπτη 18.10.1912:
Στις 04:20 το πρωί, η τρίτη φάλαγγα της VIIης Μεραρχίας (8ο Τάγμα Ευζώνων και Σώμα - λόχος προσκόπων), με επικεφαλής τον Κ. Μαζαράκη, ξεκίνησαν από τη Μονή της Σφήνιτσας για τη γέφυρα Νησελίου. Μετά από δίωρη πορεία συναντήθηκαν με τους άλλους προσκόπους, που κρατούσαν τη γέφυρα στο Νησέλι και μαζί τους συνέχισαν την προέλαση με κατεύθυνση προς το Γιδά.
Χωρίς να συναντήσουν εχθρική αντίσταση εισήλθαν αυτοί ως ελευθερωτές στο Γιδά. Ήταν Πέμπτη, 18 Οκτωβρίου 1912, με το παλιό ημερολόγιο, ώρα 9 το πρωί.
Όλα αυτά επιβεβαιώνονται από το ακόλουθο τηλεγράφημα:
«Αριθ. 564 / Λιμπάνοβον (Αιγίνειον) 18-Χ-12 ώρα 9 π.μ. Γεν. Στρατηγείον. / Γέφυρα Νησέλι κατελήφθη παρά 8ου Ευζωνικού Τάγματος και Σώματος Μαζαράκη χθές τετάρτην μ.μ. εσπέρας κατά πληροφορίας Ευζωνικού Τούρκοι απεσύρθησαν πέρα Καρασμάκι (Λουδίας) αποπειραθέντες να ανατινάξωσι γέφυραν ής έν τμήμα εκ δοκών ξυλίνων κατέστρεψαν. Διετάχθη λόχος επισκευάση ταχέως γέφυραν. Μεραρχία προυχώρησε πέραν Αλιάκμονος προς κατάληψιν επικαίρου θέσεως.VII Μεραρχία Κλεομένης». Το τηλεγράφημα αυτό μας γνωρίζει τον επίλογο της προώθησης της 7ης Μεραρχίας μέχρι τον Γιδά, διότι η αναφερόμενη «επίκαιρος θέσις», της οποίας προανήγγειλε την κατάληψη, δεν είναι άλλη από το χωριό Γιδάς (που βρίσκεται δυόμισυ χιλιόμετρα βορείως της γέφυρας).
Το Γενικό Στρατηγείο μη γνωρίζοντας ακόμη αυτή την ενέργεια των προφυλακών της εβδόμης μεραρχίας στις 11 παρά τέταρτο διέταξε τα ακόλουθα: «Αριθ. 569 / Οδηγίαι για την VII Μεραρχίαν και το απόσπασμα Κωνσταντινοπούλου. / [...] Η VII Mεραρχία θα διαβή σήμερον τον Αλιάκμονα και καταλαμβάνουσα την περιοχήν Καψοχώρα - Γέφυρα Νησέλι [...]. Επίσης θ’ αναφέρη άν αι τηλεγραφικαί μηχαναί σταθμού Καψόχωρας - Γιδά παρέμειναν ώστε ν’ αποκατασταθεί τηλεγραφική συγκοινωνία μετά του σιδ.σταθμού Ναούσης [...] / Βέροια 18-Χ-12, ώρα 10.45 πρωΐας Κωνσταντίνος».
Συνεπώς, ο Γιδάς καταλήφθηκε και απελευθερώθηκε από την 7η Μεραρχία, στις 18.10.1912, όπως ακριβώς αναφέρει η στρατιωτική βιβλιογραφία και όπως επιβεβαιώνει το σχετικό υπ’ αρ. πρωτ. 205.37/25/593772/22-11-1988 έγγραφο του ΓΕΣ/ΔΙΣ/5ο Γραφείο, το οποίο επίσης αναφέρει ξεκάθαρα: «[...] η Αλεξάνδρεια (Γιδά) απελευθερώθηκε από την VII Μεραρχία στις 18 Οκτ. 1912 [...]».
Για την είσοδο του ελληνικού στρατού στον Γιδά, παλιός κάτοικος του χωριού μου αφηγήθηκε ότι: «Ο Στρατός ήρθε στο Γιδά από τον δρόμο του Νησελίου. Στην αρχή ήρθαν λίγες ομάδες τσολιάδες. Ήταν ένα τάγμα Μηχανικού υπό τον Ελευθέριο Μαυρογένη. Οι κάτοικοι του χωριού έκαναν σαν τρελοί από τη χαρά τους, βλέποντας τους Έλληνες στρατιώτες. Αμέσως άρχισαν να χτυπάνε την καμπάνα της εκκλησίας, όπου έγινε αυθόρμητη δοξολογία. Μετά τη δοξολογία συγκεντρώθηκαν όλοι στον χώρο της παλιάς αγοράς (μπροστά στον ανοικτό χώρο του ξενοδοχείου "Δωδώνη"), κατέβασαν την τουρκική ημισέληνο, που ήταν στημένη πάνω σε ξύλινο υπόστεγο και, ζητωκραυγάζοντας για την λευτεριά τους, ξέσκιζαν και ποδοπατούσαν τα φέσια, που ήταν υποχρεωμένοι να φοράνε μέχρι τότε. Στο τέλος, γλέντησαν όλοι μαζί, χορεύοντας πάνω στα ξεσκισμένα φέσια. Ο ιερέας Παπαντώνης οδήγησε τον Ελευθέριο Μαυρογένη στις αποθήκες του μπέη, για να πάρουν τα αποθηκευμένα δημητριακά. Εκεί βρήκαν κρυμμένους δύο Τούρκους αγροφύλακες, που δεν είχαν φύγει με τους άλλους. Ο ένας από αυτούς, ο Ζεκίρ, ζήτησε τότε φοβισμένος να γίνει Χριστιανός και ο Μαυρογένης, δίνοντάς του το δικό του όνομα, τον βάφτισε Λεφτέρη. Το σιτάρι, που πήραν από τις αποθήκες, το μοίρασαν στις οικογένειες του χωριού, ενώ άλλες ποσότητες τις άλεσαν αμέσως [προφανώς στον μύλο του Καρανίκα] κι έδωσαν το αλεύρι στις γυναίκες, με την εντολή να ζυμώσουν ψωμιά για τον στρατό. Ο Μαυρογένης το βράδυ έμεινε στο άδειο κονάκι του μπέη».-
ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ
Με κάθε λαμπρότητα και επισημότητα γιορτάστηκε το Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2025 η 113η Επέτειος της Απελευθέρωσης της πόλης της Αλεξάνδρειας από τον τουρκικό ζυγό. Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το πρωί με τη Θεία Λειτουργία και την Επίσημη Δοξολογία που τελέστηκαν στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Της Δοξολογίας προεξήρχε ο Αρχιερατικός Επίτροπος Αλεξανδρείας Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Ανθόπουλος, ο οποίος ανέπεμψε ευχαριστήριες δεήσεις για την ελευθερία της πόλης, ευλογώντας τους παρευρισκόμενους και τονίζοντας την αξία της πίστης ως θεμέλια της εθνικής μας πορείας.
Στην τελετή παρέστησαν εκπρόσωποι της Πολιτικής και Στρατιωτικής Ηγεσίας του τόπου, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αντιπροσωπείες μαθητών σχολείων και πολιτιστικών συλλόγων με τις ελληνικές σημαίες τους, καθώς και πλήθος πολιτών που τίμησαν με την παρουσία τους την ιστορική αυτή ημέρα.
Αμέσως μετά τη Δοξολογία, πραγματοποιήθηκε η εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας από τον κ. Γιάννη Μοσχόπουλο, Δικηγόρο – Ιστορικό, ο οποίος αναφέρθηκε στα γεγονότα του Οκτωβρίου του 1912, όταν τμήμα του Ελληνικού Στρατού απελευθέρωσε τον τότε Γιδά από τον Οθωμανικό ζυγό, χαρίζοντας στην πόλη το ανεκτίμητο δώρο της ελευθερίας.
Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν με κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο της Αλεξάνδρειας, όπου εκπρόσωποι αρχών, φορέων, μαθητών και συλλόγων τίμησαν με σεβασμό τη μνήμη των ηρώων που θυσιάστηκαν για την πατρίδα.
Επιμέλεια άρθρου: Έφη Στεφ. Καραγιάννη
ΛΟΝΑΠ ¨Το Ρουμλούκι¨: Παραδοσιακό Γλέντι για την Επέτειο της Απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας
13 Οκτ 2025Ο Λαογραφικός Όμιλος Ντόπιων Αλεξάνδρειας και Περιχώρων «Το Ρουμλούκι» σας προσκαλεί να τιμήσετε
με την παρουσία σας το καθιερωμένο Παραδοσιακό Γλέντι, που διοργανώνεται
εν όψει της επετείου της Απελευθέρωσης της πόλης μας από τον Τουρκικό Ζυγό.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2025 και ώρα 19:30, στις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις του Ομίλου.
Θα προσφερθούν μεζέδες και κρασί, ενώ η βραδιά θα πλαισιωθεί από παραδοσιακή μουσική και χορό.
Ελάτε να γιορτάσουμε με την παραδοσιακή ορχήστρα του Αλέξανδρου Πάτμου, όλοι μαζί τη μεγάλη αυτή επέτειο με κέφι, παράδοση, τραγούδι και χορό!

