Χυτάτε να υπάμε σον Ε Βασίλη
(Αναβίωση Εθίμου Αγίου Βασιλείου)

Αναβίωση του ιδιαίτερου εθίμου των Φαράσων, της νυχτερινής πομπής – δαδοφορίας, προς τιμήν του "Εζ Βασίλη" (Αγίου Βασιλείου).

Σύμφωνα με την παράδοση των Φαράσων (Βαρασού) της Καππαδοκίας, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι πιστοί μετέβαιναν

στο ομώνυμο εξωκλήσι του Μεγάλου Βασιλείου, που βρισκόταν μέσα σε μια βαθιά χαράδρα.

Έξω από τα Φάρασα και σε απόσταση περίπου μιας ώρας, μέσα στη χαράδρα

που διασχίζει ο Ζαμάντης ποταμός, υπήρχαν δύο σπηλιές, μέσα στις οποίες βρίσκονταν τα ξωκλήσια του Αγίου Βασιλείου.

Η μία, η πιο μεγάλη βρισκόταν κοντά στην όχθη του ποταμού και η άλλη η μικρή που μόλις δύο τρεις άνθρωποι χωρούσαν μέσα, βρισκόταν ψηλότερα, πάνω στη βραχώδη πλαγιά.

Στη σπηλιά αυτή κατέφυγε ο Άγιος Βασίλειος, για να σωθεί από διωγμούς κι έτσι καθιερώθηκε η λατρεία του εκεί την παραμονή της Πρωτοχρονιάς από τους Φαρασιώτες.

Η κάθοδος γινόταν με τη συνοδεία πυρσών (δάδων) από ξύλο κέδρου, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή νυχτερινή πομπή.

Οι συμμετέχοντες φώναζαν το σύνθημα «Χυτάτε να υπάμε σον Ε Βασίλη» (Τρέξτε να πάμε στον Άγιο Βασίλη).

Μετά την ολονυκτία, ακολουθούσε ο τελετουργικός χορός του Αγίου Βασιλείου, ένας αργόσυρτος, επιβλητικός βυζαντινός ρυθμός που συμβολίζει τον σεβασμό προς τον Άγιο.

Η αναβίωση του εθίμου «Εζ Βασίλη» (ή «Ες Βασίλη») αποτελεί μια κορυφαία στιγμή της Καππαδοκικής παράδοσης,

που αναβιώνει φέτος, Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025, στο Πλατύ Ημαθίας από τον Σύλλογο Καππαδοκών Πλατέος «Ο Βαράσος».

18:00 μ.μ. Πανηγυρικός Εσπερινός & Εγκώμια Αγίου Βασιλείου στον Ιερό Ναό Γεννήσεως της Θεοτόκου.

18:30 μ.μ. Συγκέντρωση στην αρχή του πεζοδρόμου Πλατέος για την έναρξη της δαδοφορίας.

Με το πέρας του εθίμου, ο σύλλογος θα προσφέρει σε όλους το παραδοσιακό "χοσάφι" και κρασί προς τιμήν του Αγίου Βασιλείου και θα ακολουθήσει παραδοσιακό Μικρασιάτικο γλέντι.

Στα πλαίσια της Αστερούπολης 2025

Βκοημένο Χρόνος 2026

Στα πλαίσια του μαθήματος "Ερευνητική Εργασία" το τμήμα Α1 του ΕΠΑΛ Αλεξάνδρειας αναβίωσε το αποκριάτικο έθιμο "Χάσκα" στον χώρο του σχολείου.
Ευχαριστούμε θερμά τους εκπαιδευτικούς και μαθητές που συμμετείχαν στη δράση και ευχόμαστε σε όλους Καλές Απόκριες και Καλή Σαρακοστή.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε την αναβίωση του εθίμου εδώ:

Ο Λαογραφικός Όμιλος Ντόπιων Αλεξάνδρειας & Περιχώρων "Το Ρουμλούκι" σας προσκαλεί στην αναβίωση του Εθίμου της Γουρουνοχαράς που θα πραγματοποιηθει τη δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων, Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 2019 στις εγκαταστάσεις του Ομίλου (25ης Μαρτίου 8) και ώρα 11:00'.

Η Εστία Ρουμλουκιωτών για πέμπτη φορά αναβίωσε το έθιμο των Λαζαρίνων στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας.

Συγκεκριμένα το πρωί του Σαββάτου του Λαζάρου στις 20 Απριλίου 2019 μια ομάδα από νεαρά κορίτσια του συλλόγου βρέθηκαν στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και στη συνέχεια πήγαν στο Ιερό Ναό του Αγίου Αλεξάνδρου.

Αφού πήραν ευχή, το προαύλιο γέμισε με νεαρές κοπέλες που τραγούδησαν χορεύοντας τα Λαζαριάτικα τραγούδια. Στη συνέχεια οι Λαζαρίνες επισκέφθηκαν κάποια σπίτια και μετέπειτα οι όμορφες φωνούλες τους αντήχησαν στην οδό Βετσοπούλου στην πόλη της Αλεξάνδρειας.

Ήρθ’ ου Λάζαρους, ήρθαν τα βάγια

Ήρθ’ η Κυριακή που τρών’ τα ψάρια.

Σήκου Λάζαρι μ’ κι μην κοιμάσι

ήρθ’ η μάνα σου απού την Πόλη,

σούφιρι χαρτί κι καλαμάρι,

γράφτει Θόδουρι, γράφτει Δημήτρη,

γράφτει Λιμουνιά κι Κυπαρίσση.

Τώρα λάλησιν πουλί κι αηδόνι,

Τώρα λάλησιν κι χιλιδόνι.

Κι απ’ τ΄χρόν’.

Έθιμα όπως οι Λαζαρίνες έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα. Σωζόμενα έως και την όψιμη αρχαιότητα, μεταδόθηκαν στον κοινό βυζαντινό πολιτισμό και στο χριστιανισμό όλης της Βαλκανικής. Το έθιμο των Λαζαρίνων συνδέεται με τον ερχομό της άνοιξης, την αναγέννηση της φύσης και την ανανέωση της ζωής. Το γεγονός ότι επικρατεί το γυναικείο στοιχείο στο έθιμο έχει σχέση με την γυναικεία γονιμότητα όπου εξισώνεται με την ευκαρπία των αγρών.

Η “χάσκα”  είναι αποκριάτικο έθιμο που συναντάτε  κυρίως στην περιοχή της Μακεδονίας και ιδίαιτερα στην περιοχή του Ρουμλουκιού, την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς..Ο γεροντότερος δένει μια κλωστή στον πλάστη,με τον οποίο ανοίγονται τα φύλλα της πίτας και στην άκρη της κλωστής δένεται ένα ξεφλουδισμένο βραστό αυγό .Όλοι κάθονται οκλαδόν σε γύρο και από την μέση ο παππούς κουναει σαν εκκρεμές αυγό στα στόματα των μελών της οικογένειας ,τα οποία έχουν δεμένα στην πλάτη τα χέρια τους και προσπαθούν να χάψουν το αυγό. Η διαδικασία είναι πολύ διασκεδαστική γιατί δεν είναι εύκολο να φαγωθεί το αυγό .Το έθιμο της χάσκας το επιβάλει σαρακοστιανή επιταγή που λέει << με αυγό κλείνει το στόμα το βράδυ της απόκριας και με αυγό ανοίγει πάλι το βράδυ της Ανάστασης>> υπενθυμίζοντας τη νηστεία που πρέπει  να τηρηθεί στο μεσοδιάστημα αυτό .Στο τέλος ζητούσαν συγχωρέση  ο ένας από τον άλλον και οι μικρότεροι ασπάζονταν τα χέρια των μεγαλυτέρων της οικογένειας (παππούς ,πατέρας ,νονός) και εύχονταν  καλή σαρακοστή και καλή Ανάσταση.

Μάρτης αποκαλείται το έθιμο στο οποίο ένα φτιαγμένο από κόκκινο και άσπρο σχοινάκι ή κλωστές που έχουν στριφτεί ή πλεχτεί, βραχιόλι φοριέται την 1η Μαρτίου στην Ελλάδα.

Ο Μάρτης ή Μαρτιά είναι ένα έθιμο που έχει ρίζες στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

Σήμερα και για όλο το μήνα παιδιά και μεγάλοι φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή. Οπως λέει ο λαός, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης για να μην καούν.

Οταν τελειώσει ο μήνας το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν και το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους.

Σημερα και για όλο το μήνα παιδιά και μεγάλοι φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή. Οπως λέει ο λαός, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης για να μην καούνΣημερα και για όλο το μήνα παιδιά και μεγάλοι φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή. Οπως λέει ο λαός, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης για να μην καούν

Εθιμο των Βαλκανίων

Ωστόσο δεν είναι μόνο η χώρα μας που έχει αυτό το εθιμο. Μάρτη φοράνε και στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, μία μικρη καρφίτσα που τη λένε Μαρτσισόρ, την Αλβανία και την Μολδαβία.

Δεν είναι μόνο η χώρα μας που έχει αυτό το εθιμο. Μάρτη φοράνε και στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, μία μικρη καρφίτσα που τη λένε Μαρτσισόρ, τη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία και την Μολδαβία

Οι Βούλγαροι, την πρώτη ημέρα του Μάρτη, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται Μαρτενίτσα. Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας, οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα», που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα Μάρτη.

Στο τέλος του μήνα αφηνουμε το Μάρτη στα λουλούδια για να το πάρουν τα πουλιά και να φτιάξουν φωλιά.

Η Μαρτενίτσα λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού σαν φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία. Το ασπροκόκκινο στολίδι της 1ης του Μάρτη φέρει στα ρουμανικά την ονομασία Μαρτσισόρ. Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο θεός Ήλιος μεταμορφώθηκε σε νεαρό άνδρα και κατέβηκε στη Γη για να πάρει μέρος σε μια γιορτή. Τον απήγαγε όμως ένας δράκος, με αποτέλεσμα να χαθεί και να βυθιστεί ο κόσμος στο σκοτάδι. Μια μέρα, ένας νεαρός μαζί με τους συντρόφους του σκότωσε τον δράκο και απελευθέρωσε τον Ήλιο, φέρνοντας την άνοιξη. Ο νεαρός έχασε τη ζωή του και το αίμα του -λέει ο μύθος- έβαψε κόκκινο το χιόνι. Από τότε, συνηθίζεται την 1η του Μάρτη όλοι οι νεαροί να πλέκουν το «Μαρτισόρ», με κόκκινη κλωστή που συμβολίζει το αίμα του νεαρού άνδρα και την αγάπη προς τη θυσία και άσπρη που συμβολίζει την αγνότητα.

Το Σάββατο το βράδυ 23 Ιουνίου 2018 στο Βρυσάκι, ο Πολιτιστικός Σύλλογος ¨οι Ρεσινιώτες¨ αναβίωσαν το έθιμο του Αϊ Γιάννη του Κλήδονα.

Ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Βρυσακίου «Οι Ρεσινιώτες» σας προσκαλεί στις εκδηλώσεις που θα γίνουν για την αναβίωση του εθίμου του «ΚΛΗΔΟΝΑ» στο Βρυσάκι.

Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 23 Ιουνίου στον προαύλιο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Βρυσακίου.

Θα λειτουργήσει ταβέρνα και θα ακολουθήσει γλέντι με χάλκινα και λύρα με την ορχήστρα του Διονύση Πάτμου και Ποντιακή Ορχήστρα του Στέφανου Σισμανίδη.

Συμμετέχουν οι σύλλογοι:

Πολιτιστικός Σύλλογος Νησιού

Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Νησελιου

Σύλλογος Ποντίων Πλατεος

Ώρα έναρξης: 20:30.