Την ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς ανακοίνωσε η UNESCO.

Η απόφαση ελήφθη στην 48η σύνοδο της αρμόδιας Επιτροπής, η οποία πραγματοποιείται στο Busan της Νότιας Κορέας.

Ο Ολυμπος αναγνωρίστηκε ως φυσικό και πολιτιστικό αγαθό εξέχουσας οικουμενικής αξίας για την ανθρωπότητα, αποτελώντας πλέον επίσημα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης πως η απόφαση ελήφθη ομόφωνα από τα μέλη της Επιτροπής, επισφραγίζοντας τη διεθνή αναγνώριση της μοναδικής φυσικής, πολιτιστικής και συμβολικής αξίας του εμβληματικού ελληνικού βουνού.

Mητσοτάκης: Εθνική επιτυχία, αναπτυξιακή ευκαιρία
«Από σήμερα ο μυθικός Όλυμπος γίνεται βουνό ολόκληρης της ανθρωπότητας που θα πρέπει να προστατεύεται για πάντα! Η ομόφωνη απόφαση της UNESCO να εγγραφεί στον κατάλογο των μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς είναι μια εθνική επιτυχία πρώτου μεγέθους. Όχι μόνο γιατί φέρνει και πάλι την Ελλάδα στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, παράλληλα μάλιστα με τη διεθνή συζήτηση γύρω από τα ομηρικά έπη. Αλλά και γιατί αποδεικνύει τη θέληση της χώρας να διατηρήσει ακμαία τη φυσική και πολιτιστική της παράδοση», ανέφερε σε ανάρτησή του πρωθυπουργός, προσθέτοντας:

«Ταυτόχρονα, γίνεται ευκαιρία ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή γύρω από αυτόν τον μοναδικό βιότοπο. Αξίζουν συγχαρητήρια στα υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος που εργάστηκαν αθόρυβα και πέτυχαν αυτή τη διάκριση. Μια διάκριση που έρχεται ύστερα από τις ανάλογες επιτυχίες για τα Ζαγόρια και τα Μινωικά Ανάκτορα της Κρήτης».

Το Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκφράζουν χαρά, περηφάνεια και μεγάλη ικανοποίηση για την ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.

Η συμπερίληψη του μυθικού βουνού στον συγκεκριμένο Κατάλογο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις, στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, καθώς αναγνωρίζει την Εξέχουσα Οικουμενική Αξία του Ολύμπου, τοποθετώντας τον ανάμεσα στα πλέον εμβληματικά μνημεία παγκοσμίως, τα οποία χρήζουν ειδικής προστασίας και μέριμνας, προς όφελος της Ανθρωπότητας, προστίθεται.

Η εγγραφή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Όλυμπος εντάσσεται στον Κατάλογο ως μικτό αγαθό, σε μία από τις πλέον απαιτητικές κατηγορίες, η ένταξη των οποίων προϋποθέτει ταυτόχρονη τεκμηρίωση, τόσο των πολιτιστικών, όσο και για τα φυσικών αξιών τους. Οι μικτές εγγραφές αποτελούν, συγκριτικά, μικρό ποσοστό του συνόλου των εγγραφών, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, τη μοναδική που παρουσιάστηκε προς εξέταση στην παρούσα Σύνοδο της Επιτροπής. Η Ελλάδα -μαζί με τις παλαιότερες εγγραφές των Μετεώρων και του Αγίου Όρους- διαθέτει τρία μικτά αγαθά στον Κατάλογο, ενώ συνολικά αριθμεί 21 εγγραφές πλέον, γεγονός που καθιστά αυτή την επιτυχία ιδιαίτερα σημαντική για τη χώρα, ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία της στο πλαίσιο της Σύμβασης.

Παράλληλα, αυτή η εγγραφή αναγνωρίζει τη μοναδική φυσική αξία του Ολύμπου, ως τόπου εξαιρετικής σημασίας για την βιοποικιλότητα. Με υψόμετρο 2.918 μ. διαθέτει, λόγω της εγγύτητάς του με τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, μεγάλη υψομετρική διακύμανση και έντονο το ανάγλυφό του, τοπογραφική απομόνωση και ιστορικό ρόλο ως παγετώδες καταφύγιο, φιλοξενώντας 1.983 taxa, δηλαδή πάνω από το 25% της Ελληνικής χλωρίδας. Αυτός ο χλωριδικός πλούτος και η εξαιρετικά πυκνή συγκέντρωση στενοενδημικών ειδών (είδη που απαντώνται μόνον στον Όλυμπο, σ’ ολόκληρο τον κόσμο), του προσδίδουν παγκόσμια αξία, καθιστώντας τον «κιβωτό» της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, φιλοξενεί πλούσια πανίδα, που περιλαμβάνει πολυάριθμα είδη πτηνών, θηλαστικών, όπως και την καφέ αρκούδα και τον μεγαλύτερο ελληνικό υποπληθυσμό αγριόγιδου, ερπετά, αμφίβια και ασπόνδυλα.

Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας, διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως η μυθική κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, κατέχει κεντρική θέση στην κοσμοαντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Η επίδρασή του, μέσα από τα Ομηρικά Έπη, τη Θεογονία του Ησιόδου και τη μεταγενέστερη γραμματεία, υπερέβη τα όρια του αρχαίου κόσμου. Εξακολουθεί και σήμερα να εμπνέει τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη σύγχρονη παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Η αρχαιολογική περιοχή του Δίου, στους πρόποδες του βουνού, συνιστά τη σημαντικότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών, συμπληρώνοντας οργανικά το εξαιρετικό πολιτιστικό και φυσικό τοπίο του.

Με διάβημα προς την UNESCO κλιμακώνει τις αντιδράσεις η Αθήνα για την απόφαση των τουρκικών Αρχών για μετατροπή της Μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη σε μουσουλμανικό τέμενος.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας Γιώργος Κουμουτσάκος συναντήθηκε χθες με τον Ερνέστο Οττόνε Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή της UNESCO, αρμόδιο για θέματα Πολιτισμού καθώς και με στελέχη του Κέντρου Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Το διάβημα έγινε σήμερα, πρώτη ημέρα λειτουργίας της UNESCO μετά τις αργίες των τελευταίων ημερών στη Γαλλία.

Ο Γ.Κουμουτσάκος έθεσε μετ’ επιτάσεως το ζήτημα της μετατροπής της Μονής της Χώρας σε τέμενος και της παραβίασης του χαρακτήρα ενός μνημείου της UNESCO που είναι απαράμιλλης πολιτιστικής αξίας και αποτελεί πολύτιμο τμήμα της κληρονομιάς της ανθρωπότητας.

Σύμφωνα με πληροφορίες ο Έλληνας Μόνιμος Αντιπρόσωπος εξέφρασε τις έντονες ελληνικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις της απόφασης αυτής όσον αφορά στη φθορά και στην αλλοίωση του ίδιου του μνημείου, καθώς και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της οποίας είναι φορέας επί αιώνες.

Επεσήμανε ακομη ότι η απόφαση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τους διεθνείς κανόνες προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της UNESCO δεσμεύτηκε σύμφωνα με διπλωματικές για την σε βάθος εξέταση του ζητήματος από την UNESCO σύμφωνα τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον Οργανισμό.

Δεκάδες μουσουλμάνοι στην πρώτη προσευχή

Χθες, εκατοντάδες μουσουλμάνοι προσκηνυτές προσήλθαν στη Μονή της Χώρας για τη μεσημεριανή προσευχή της Παρασκευής, την πρώτη μετά τη μετατροπή του μνημείου σε τζαμί.

Τη λειτουργία του περικαλλούς βυζαντινού ναού της Κωνσταντινούπολης ως μουσουλμανικό τέμενος εγκαινίασε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την περασμένη Δευτέρα, σε ειδική τελετή στην οποία είχε συνδεθεί απ' ευθείας από το προεδρικό μέγαρο μέσω τηλεδιάσκεψης.

Στον περιορισμένο χώρο του καθολικού του ναού χωρούν λίγοι προσκυνητές, με αποτέλεσμα αρκετοί που ήρθαν για προσευχή κατέλαβαν τον εξωτερικό χώρο γύρω από το μνημείο. Ο εσωτερικός χώρος είχε ήδη γεμίσει μισή ώρα πριν από την προσευχή.

Η ιστορία της Μονής της Χώρας

Η Μονή της Χώρας έχει ενταχθεί στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Φιλοξενεί τα πλέον περίτεχνα βυζαντινά ψηφιδωτά που διασώζονται στην Κωνσταντινούπολη, μαζί με την Αγία Σοφία και τη Μονή της Παμμακάριστου, η οποία επίσης λειτουργεί ως τζαμί.

Το τζαμί λειτουργεί στο πρότυπο της Αγίας Σοφίας. Τα ψηφιδωτά στους τοίχους στον χώρο της προσευχής καλύφθηκαν, ενώ καθορίστηκε περιοχή που θα την επισκέπτονται οι τουρίστες με ξεναγό.

Η εκκλησία του Αγίου Σωτήρος εν τη Χώρα, το καθολικό του πάλαι ποτέ μοναστικού συγκροτήματος, χρονολογείται από τον 6ο μ.Χ. αιώνα, ενώ τα μοναδικά ψηφιδωτά και τοιχογραφίες της φιλοτεχνήθηκαν τον 14ο αιώνα, από το 1305 έως το 1320, επί βασιλείας Παλαιολόγων.

Η Μονή της Χώρας μετατράπηκε σε τζαμί το 1511, 58 χρόνια μετά την Άλωση της Πόλης, και με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της Τουρκίας το 1945 έγινε μουσείο. Μετά την απόφαση αυτή ειδικοί από τις Ηνωμένες Πολιτείες εκτέλεσαν ένα τεράστιο έργο αποκατάστασης και συντήρησης των ψηφιδωτών και νωπογραφιών, ξηλώνοντας τους σοβάδες που τα κάλυπταν. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1948 και ολοκληρώθηκαν δέκα χρόνια αργότερα το 1958. Το 2019 το Συμβούλιο της Επικρατείας (Danistay) της Τουρκίας ακύρωσε την απόφαση του 1945 και ένα χρόνο αργότερα, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε ότι το μνημείο θα λειτουργήσει και πάλι ως τζαμί.

Φάκελο υποψηφιότητας για την εγγραφή της Μακεδονικής Κουζίνας ως άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στους καταλόγους της Unesco