Χαρίζονται καταπατημένα στους φερόμενους ως ιδιοκτήτες τους, άρση κατασχέσεων, πληρωμές φόρων κληρονομιάς με εκποίηση ακινήτων, ευέλικτες μεταβιβάσεις και συμβολαιογραφεία one stop shop
Πέντε παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων επιχειρεί το νέο νομοσχέδιο της κυβέρνησης, με το οποίο χαρίζονται καταπατημένες εκτάσεις στους, αίρονται οι κατασχέσεις ακινήτων από την Εφορία, επιτρέπεται η πληρωμή φόρων κληρονομιών με εκποίηση ακινήτων, καθιερώνονται μεταβιβάσεις ακινήτων με λιγότερα «χαρτιά» και τα συμβολαιογραφεία γίνονται one stop shop.
Στόχος των παρεμβάσεων αυτών που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο που τέθηκε σε διαβούλευση από τον αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη είναι να ξεμπλοκάρουν οι μεταβιβάσεις χιλιάδων ακινήτων που μένουν αναξιοποίητα, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος και της έλλειψης στέγης που παρατηρείται.
Πιο αναλυτικά οι κυβερνητικές παρεμβάσεις στον τομέα των ακινήτων που δρομολογεί το νομοσχέδιο είναι:
Πληρωμή του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου
Ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής θα μπορεί να καλύπτεται από το τίμημα της μεταβίβασης, δηλαδή το συμβόλαιο θα μπορεί να συντάσσεται χωρίς το πιστοποιητικό που βεβαιώνει ότι υποβλήθηκε η δήλωση του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ή ότι εκδόθηκε η πράξη προσδιορισμού του φόρου.
Ο συμβολαιογράφος μαζί με τη δήλωση φόρου μεταβίβασης, θα υποβάλει και τη δήλωση φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ταυτόχρονα με την υπογραφή του συμβολαίου, θα προσδιορίζει το ποσό του φόρου και της δήλωσης αυτής, θα το παρακρατεί από το τίμημα της πώλησης και θα το αποδίδει στην ΑΑΔΕ.
Σήμερα για να μεταβιβάσει κάποιος ένα ακίνητο απαιτείται να έχει ήδη πληρώσει τον φόρο κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής. Άρα όσοι δεν έχουν ρευστότητα και οφείλουν στο Δημόσιο ληξιπρόθεσμα ποσά οφειλών από τους φόρους αυτούς δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους.
Καταπατημένα
Το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα που είναι στη «γκρίζα ζώνη» και διεκδικούνται από το δημόσιο επί σειρά δεκαετιών και θα αποδοθούν στους φερόμενους ως ιδιοκτήτες τους. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο το δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα ιδίως στις περιπτώσεις που:
Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοι τους διαθέτουν ακίνητο μεταγεγραμμένο µέχρι το 1975.
Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοι τους έχουν εγκατασταθεί κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής (πρόσφυγες).
Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοι τους διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η Διοίκηση.
Αγροτικών ακινήτων που παραχωρήθηκαν από το κράτος και μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί ή δεν έχουν καταχωρισθεί τίτλοι κυριότητας.
Σήμερα, οι Κτηματικές Υπηρεσίες σήμερα διεκδικούν δικαστικά ακίνητα πολιτών χωρίς τίτλο ή επικαλούμενες ότι ήταν κρατικά επί Τουρκοκρατίας. Οι διεκδικήσεις αυτές παύουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που απηχούν τη σχετική νομολογία του Αρείου Πάγου και την αυτονόητη προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Κατά καιρούς, το κράτος έχει διεκδικήσει την πόλη της Σαρωνίδας, τη µισή Καρδίτσα, πολυκατοικίες στον Εύοσµο Θεσσαλονίκης.
Άρση κατασχέσεων ακινήτων
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διάταξη του νομοσχεδίου που επιτρέπει την άρση της κατάσχεσης, προκειμένου να μπορεί ο ιδιοκτήτης να το μεταβιβάσει, αλλά με δέσμευση να εξοφλήσει τα ληξιπρόθεσμα χρέη του από τίμημα.
Σήμερα, η μεταβίβαση (πώληση) ενός ακινήτου κατασχεμένου για χρέη προς το Δημόσιο μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί από την ΑΑΔΕ και να μπλοκαριστεί.
Με την παρέμβαση που προωθείται, δίνεται στον πολίτη η δυνατότητα, με με αίτησή του προς την ΑΑΔΕ, να αποδεσμεύσει το ακίνητό του και να προβεί σε μεταβίβαση.
Για την αποδέσμευση του ακινήτου από την ΑΑΔΕ θα πρέπει να ισχύουν σωρευτικά οι παρακάτω όροι:
κατά τον χρόνο αποδέσμευσης να πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής
το τίμημα της μεταβίβασης να μην υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή έχει προσδιοριστεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης. 'Οταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενική αξίας, θα λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία
από το τίμημα της μεταβίβασης να παρακρατηθεί και να αποδοθεί από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό τουλάχιστον 25% του τρέχοντος υπολοίπου της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Το ποσοστό παρακράτησης θα προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής. Σε περίπτωση που το ποσοστό της παρακράτησης αντιστοιχεί σε ποσό που υπερβαίνει το τίμημα θα παρακρατείται και θα αποδίδεται στην ΑΑΔΕ το σύνολο του τιμήματος. Ο όρος αυτός δεν απαιτείται να πληρούται εφόσον το σύνολο της οφειλής έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες.
κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.
Εύκολες μεταβιβάσεις
Καταργείται η υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές που είναι εντός σχεδίου. Όπως προβλέπεται, εφόσον το μεταβιβαζόμενο ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με κυρωμένη και μετεγγραμμένη πράξη εφαρμογής και με λειτουργούν Κτηματολόγιο, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικο φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
Σημειώνεται πως, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι ανεξάρτητα από το αν το ακίνητο είναι στο Κτηματολόγιο, πρέπει να επισυνάπτεται τοπογραφικό και βεβαίωση μηχανικού πως το τοπογραφικό είναι συμβατό και το ακίνητο μπορεί να εγγραφεί στο Κτηματολόγιο.
One stop shop τα συμβολαιογραφεία
Αλλάζει η λειτουργία των συμβολαιογραφείων και μετατρέπονται σε υπηρεσία one stop shop για την επιτάχυνση των διαδικασιών μεταβιβάσεων ακινήτων.
Το νομοσχέδιο σχέδιο προβλέπει, πως θα υπάρχει διαλειτουργικότητα των συμβολαιογραφείων με την ΑΑΔΕ για περιπτώσεις φορολογουμένων που δικαιούνται απαλλαγές φόρων, όπως η απαλλαγή από το φόρο μεταβίβασης για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Οι απαλλαγές θα χορηγούνται αυτόματα με διασταυρώσεις δεδομένων μεταξύ υποβαλλόμενων δηλώσεων προς τους συμβολαιογράφους και δεδομένων που τηρεί στα ηλεκτρονικά της αρχεία η ΑΑΔΕ.
Κάθε συμβολαιογράφος θα συλλέγει δικαιολογητικά, θα υποβάλλει ταυτόχρονα με τα μεταβιβαστικά συμβόλαια τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης, θα παρακρατεί από το κάθε τίμημα μεταβίβασης ακινήτου και θα αποδίδει στο Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ τα ποσά των φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών του πωλητή και θα καταβάλλει τα τέλη για το Κτηματολόγιο.
Το τίμημα κάθε μεταβίβασης ακινήτου και τα λοιπά συμβολαιογραφικά έξοδα θα καταβάλλονται σε ειδικό ακατάσχετο λογαριασμό και οι αντισυμβαλλόμενοι θα χρειάζεται να παρίστανται μόνο στην υπογραφή του συμβολαίου.
